BÖLÜM 3

TÜRKİYE’DE E-LOJİSTİK UYGULAYAN İŞLETMELERİN İNCELENMESİ

3.1. ARAŞTIRMANIN AMACI

Bu çalışmada, lojistik firmalarının faaliyetlerinde elektronik uygulamalar kullanmasıyla birlikte başarılarının ne derecede etkilendiğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, sözü edilen işletmelerin bilgi teknolojilerini hangi faaliyetlerde kullandıkları ve uygulama sonucunda ne tür faydaların elde edildiğinin tespiti hedeflenmiştir.  

Araştırmaya katılan işletmeler aşağıdaki konulara göre incelenmiştir:

Ø  Sunulan hizmetler

Ø  Ciro, çalışan sayısı, ortaklık yapısı, faaliyet gösterdiği yıl

Ø  İletişim yapıları ve teknolojileri

Ø  Sahip olunan kalite belgeleri

Ø  E-lojistik uygulamaları

            Amaç, bu başlıklar altında e-lojistik uygulayan işletmelerin kendi sektörlerindeki durumlarını tüm yönleriyle belirleyebilmektir.

3.2. ARAŞTIRMANIN SINIRLARI

Araştırmanın bilgi toplama yönetiminin elektronik posta olması nedeniyle herhangi bir il ile sınırlandırmaya gidilmemiştir. Ancak araştırmaya katılan tüm işletmelerin Türkiye genel merkezleri İstanbul’da yer almaktadır.

Araştırmaya katılan işletmeler, seçilirken internet sayfalarında müşterilerin yük takiplerini yapacakları “Araç Takip Sistemleri” bölümünün bulunmasına dikkat edilmiştir. Daha sonra bu işletmelerin taşıma ve depo-antrepo hizmetlerine ilave diğer lojistik hizmetleri sunma şartı aranmıştır. Çünkü, sadece taşıma hizmeti veren kargo işletmeleri de günümüzde yük takip sistemi hizmeti sunmaktadır. Ayrıca internet arama motorlarında yapılan taramalarda; araştırmada belirlenen sayısının üzerinde e-lojistik uygulayan işletme bulunmuştur. Ancak gerekli araştırmalar yapıldığında bunların sadece taşıma işletmesi olduğu belirlenmiştir. Taşıma tek başına lojistik işletmesi olarak adlandırmak için yeterli olmayıp, çalışmanın ilk bölümünde de anlatıldığı üzere sadece lojistiğin önemli bir faaliyetidir.

3.3. ARAŞTIRMANIN YARARLARI

Araştırma sonlandığında e-lojistik uygulayan işletmelerin sektördeki yerlerini belirlemek adına yararlı olacaktır. Sözgelimi bu işletmelerin başarılı olmadıkları belirlenirse, faaliyetlerinde elektronik ortamdan yararlanmayan lojistik işletmelerin bilgi teknolojilerine boşuna kaynak harcamamaları gerektiğini söyleyebilecektir.

Sağlanacak diğer bir yarar ise, bu konu ile ilgili ileriki yıllarda yapılacak çalışmalara yön vermek ve bir karşılaştırma kaynağı oluşturmaktır.

3.4. ARAŞTIRMANIN YARGILANMASI

Türkiye’deki işletmeler dünya lojistik sektörünü geriden takip etmektedir. Çalışmanın ana konusu olan e-lojistik uygulamaları ülkemizde yaygın olarak sunulmamakta ve tüketiciler tarafından da sorgulanmamaktadır. Bunun sonucunda uygulamanın gerçekleştiği işletme sayısı çok az sayıda belirlenmiş olup, iki işletme de yönetim prensiplerini öne sürerek araştırmaya katılmamıştır. Tüm bu olumsuzluklara rağmen, araştırma sonucu günümüz için geneli kapsayacak özelliktedir. Ayrıca e-lojistik uygulayan işletme sayısındaki azlık bu konuda yapılacak gelecekteki çalışmalara kıyaslama olanağı sağlama gibi büyük bir yarar sunmaktadır.

3.5. BİLGİ TOPLAMA YÖNTEMİ

Bu araştırmada ele alınan sorunun çözümü için kullanılabilecek en uygun yol, birincil kaynaklardan verilerin toplanması ve bu verilerin uygun metotla analiz edilmesidir. Bunun için gerekli veriler anket formu oluşturularak toplanmıştır. Veri toplamada çalışmanın ana konusuna uygun olarak elektronik posta yöntemi kullanılmıştır.

Bu araştırmada, araştırmanın amacına uygun birincil verilerin toplanmasında üç bölümden oluşan yetmiş soru içeren anket yöntemi kullanılmıştır.

İlk bölümde kapalı uçlu sorulara,  ikinci ve üçüncü bölümde cevaplayıcıların mevcut ifadelere katılma derecelerini ölçen “Likert Ölçeği” (Kesinlikle Katılmıyorum-Katılmıyorum-Kararsızım-Katılıyorum-Kesinlikle Katılıyorum) sorularına yer verilmiştir. Bunlara ek olarak, son bölümde iki adet açık uçlu soru bulunmaktadır.

Kapalı uçlu sorularda, cevaplayıcının verebileceği cevaplar standart hale dönüştürülür. Böylece, cevaplayıcının cevapları sınırlandırılır. Tahmin hatalarına bir önlem olarak, cevap şıklarına “başka varsa yazın” gibi bir seçenek ilave edilir. Amaç, şu ya da bu nedenle gözden kaçmış bir cevap olabilecekse, bunun verilmesine olanak sağlamaktır[1]. Çalışmada da bu açıklamalar göz önünde bulundurulmuş ve bazı sorulara “diğer, belirtiniz” ifadesi eklenmiştir.

 Açık uçlu soruların en büyük avantajı, araştırmacıya beklenmeyi öğrenme fırsatı vermesidir. Son olarak anketin bitimine, cevaplayıcının anket içinde ifade edemediği, ek olarak belirtmek istediği düşünce ve fikirleri açıklamasına olanak veren, bir ya da birkaç tane genel yorum istenen açık uçlu sorunun eklenmesi yararlı olacaktır[2]. Belirtildiği üzere, anketin son bölümünde bu soru türünden yararlanılmıştır.

Hazırlanan anket formu 2007 yılının Nisan Mayıs ayları arasında ilgili işletmelerin İş Geliştirme, Bilgi Teknolojileri, İnsan Kaynakları ve Lojistik Yöneticileri tarafından doldurulmuştur. Soruların geniş kapsamlı ve detaylı olması nedeniyle, bazı işletmelerce birden fazla bölüm yöneticisi tarafından cevaplanmıştır. Öncelikle yetkililere araştırma ile ilgili bilgiler aktarılmış olup, araştırma sonuçlandığında kendilerine iletilecektir.

Araştırma sonuçlarının analizinde SPSS (Sosyal Bilimler İçin İstatistik Programı-Statistical Package for the Social Sciences) 11.0 Microsoft Paket Programı kullanılmıştır. Uygulama bölümündeki grafiklerde yine bu programdan yararlanılmış olup, tablolar Microsoft Ofis Word Programı yardımıyla oluşturulmuştur. Araştırma verilerinin toplanmasında kullanılan anket formu Ek 1’de verilmiştir.

 3.6. ARAŞTIRMANIN MODELİ

Lojistik firmalarının, faaliyetlerinde elektronik uygulamalar kullanmasıyla birlikte başarılarının ne derecede etkilendiğinin belirlenmeye çalışıldığı bu araştırma aşağıda açıklanan model çerçevesinde (Şekil 3.1) oluşturulmuştur.

Anket formunun giriş bölümünde işletmenin; adı, telefonu, iletişim ve internet adresleri sorulmuştur. İlk bölümde işletmelerin genel ve demografik özellikleri; faaliyet süresi, ortaklık yapısı, temel lojistik faaliyet/leri, yıllık ciro, çalışan sayısı, lisans ve meslek okulu ayırımı yapılarak lojistikle ilgili eğitim almış çalışan sayısı, işletme içi ve işletme dışı iletişim yapısına ait özellikler ile işletmelerin başarıları arasında bir ilişki olup olmadığı incelenecektir.

İkinci bölümde işletmelerde elektronik ortam kullanımının; müşteri hizmetleri, sipariş sistemleri, depo sistemleri ve taşıma sistemlerinde iyileşme sağlamayla ilişkili olup olmadığı incelenecektir. 

Üçüncü bölümde işletmelerde e-lojistik uygulamalarına ait veriler toplanmaya çalışılmıştır. Sonraki bölümde ise; işletmelerin e-lojistikle ilgili gelecekteki projelerini açıklayabilecekleri, eklemek istediklerini belirtebilecekleri bir alana yer ayrılmıştır.

Araştırmanın modeli şu şekilde özetlenebilir:

Şekil 3.1: Araştırmanın Modeli

3.7. ELDE EDİLEN VERİLERİN ANALİZİ VE YORUMLANMASI

3.7.1. Genel ve Demografik Özellikler

Grafik 3.1: İşletmelerin Faaliyet Yılları

Araştırmaya katılan iki işletme 4-7 yıl arası, bir işletme 8-11 yıl arası, bir işletme 12-15 yıl arası, yedi işletme 15 yıl ve daha fazla süredir lojistik sektöründe faaliyet göstermektedir.

Grafik 3.2: İşletmelerin Ortaklık Yapısı

Sekiz işletme tamamen yerli, bir işletme tamamen yabancı ve bir işletme %50’den fazla yabancı ortaklık yapısına sahiptir.

Grafik 3.3: İşletmelerin Temel Lojistik Faaliyetleri

İşletmelerin hepsi taşıma ve depo hizmetlerini sunmakla beraber, beş tanesi entegre lojistik hizmeti sunduklarını belirtmiştir. Gümrük hizmeti sunan işletmelerin oranı en düşük çıkmıştır.

Grafik 3.4: İşletmelerin Yıllık Ciroları

Araştırmaya katılan işletmelerden bir tanesi yıllık cirosunu açıklamak istememiştir. Yıllık cirosunu açıklayan işletmelerin %50’si 50-500 milyon ABD doları, üç tanesi 5-50 milyon ABD doları ve iki tanesi de 500 milyon ABD doları yıllık ciroya sahiptir.

Grafik 3.5: İşletmelerin Çalışan Sayısı

İşletmelerin yedi tanesi 500 kişi ve üzerinde çalışana sahiptir. İki işletme 251-500 kişi, birer işletme de 101-250 kişi ve 1-100 kişi çalışana sahip olduklarını belirtmiştir.

Grafik 3.6: İşletmelerin Lojistik Lisans Eğitimli Çalışan Sayısı

Dokuz işletmede lojistikle ilgili lisans eğitimi almış çalışan sayısı 5 kişiden fazla bulunmuştur. Bir tanesinde 1 kişi, geri kalan bir işletmede de lojistikle ilgili lisans eğitimi alan alışan sayısı 3 kişidir.

Grafik 3.7: İşletmelerin Lojistik Meslek Okulu Eğitimli Çalışan Sayısı

Araştırmaya katılan altı işletmede 5 kişi ve daha fazla sayıda lojistikle ilgili meslek okulu seviyesinde eğitim almış çalışan bulunmaktadır. Bir işletmede üç çalışan bu eğitime sahiptir. Geri kalan dört işletmede de meslek okulu düzeyinde lojistik eğitimi almış çalışan bulunmamaktadır.

Grafik 3.8: İşletmelerin İç İletişimleri

İşletmelerin tamamı işletme içi iletişimlerini yoğunlukla e-posta ile gerçekleştirmekte. Dokuz işletme intranet teknoloji yapısına sahip olduğunu belirtmiştir. Telefon ve yazı yolu yöntemlerin kullanım oranları eşit çıkmıştır. Bunları yüzyüze görüşme ve diğer şıkkı takip etmektedir. Diğer ifadesi olarak bir işletme kurum içi iletişim dergi ve panolarını, bir diğer işletme de anlık ileti programının(Messenger) kurumsal olarak kullanıldığı belirtmiştir.

Grafik 3.9: İşletmelerin Dış İletişimleri

İşletmelerin tamamı işletme dışı iletişimlerini yoğunlukla e-posta ile gerçekleştirmektedir. İkinci sırada telefon ve yüz yüze görüşme yer almaktadır. İki işletme extranet teknolojiyi kullanmakta ve bir işletme de diğerlerinden farklı olarak kurumsal dergileriyle iletişim kurduklarını belirtmiştir.

Grafik 3.10: İşletmelerin Kullandığı Standart Belgeleri

Araştırmaya katılan on bir işletmenin on tanesi ISO 9001-2000 Kalite Yönetim Sistemleri’ne sahiptir. Üç işletme TS 18001(OHSAS) İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri Belgesi’ni bulundurmaktadır. Diğer sahip olunan belgeler olarak belirtilen belgeler ise Mükemmellik Modeli(EFQM) ve KALDER Kalite Belgesi’dir.

3.7.2. E-Lojistik Kullanımı

Ø  Müşteri Hizmetleri

E-Lojistik uygulamalarıyla müşteri hizmetlerindele sağlanan yararlara ilişkin ifadeler ve işletmelerin bu ifadelere katılma dereceleri tablolar yardımıyla gösterilmiştir.

Tablo 3.1: Müşteri Memnuniyetini Sağlamak İçin, Müşterilerle Bilgi İşlem Altyapısı Kurmanın Önemi Fark Edilmiştir

Araştırmaya katılan işletmelerin hepsi (%100), “müşteri memnuniyetini sağlamak için müşterilerle bilgi işlem altyapısı kurmanın önemi fark edilmiştir” ifadesine kesinlikle katılıyorum cevabını vermiştir.

Tablo 3.2: Müşterilerin Tercih Etme Nedenlerinden Biri, İşletmenin Lojistik Bilgi Sistemlerini Kullanıyor Olmasıdır

İşletmelerin %82 gibi büyük bir oranı “müşterilerin kendilerini tercih etme nedenlerinden biri olarak lojistik bilgi sistemleri kullanıyor olmasıdır” ifadesine kesinlikle katılmıştır. Diğer işletmeler de bu ifadeye katıldıklarını belirtmiştir.

Tablo 3.3: İşletmenin Kullandığı Bilgi Teknolojileri Müşterilerin Kullanımı Açısından Gayet Açıktır

İşletmelerin bir tanesi “işletmenin kullandığı bilgi teknolojileri müşterilerin kullanımı açısından gayet açıktır” ifadesine katılmamış, bir tanesi kararsız kalmıştır. Dört işletme katılıyorum ifadesini, diğer beş işletmede kesinlikle katılıyorum ifadesini seçmiştir.

Tablo 3.4: Müşterilere Özel Hizmetlerin Oluşturulmasına İmkan Vermektedir

Araştırmaya katılan işletmelerin altı tanesi “müşterilere özel hizmetlerin oluşturulmasına, imkan vermektedir” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, dört tanesi katıldıklarını belirtmiştir.

Tablo 3.5: Müşteri Hizmet Standartları Bilgi Sistemleri Uygulanmaya Başlandığından İtibaren Artış Göstermiştir

Araştırmaya katılan yedi işletme “müşteri hizmet standartları bilgi sistemleri uygulamaya başlandığından itibaren artış göstermiştir” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, üç işletme katıldıklarını belirtirken bir işletme bu ifadede kararsız kalmıştır.

Tablo 3.6: Müşteri Şikayet Oranlarında Azalma Olmuştur

Araştırmaya katılan iki işletme “müşteri şikayet oranlarında azalma olmuştur” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, beş işletme katıldıklarını, dört işletme kararsız kaldıklarını belirtmiştir.

Tablo 3.7: Müşterilerle Doğru Bilgi Akışı Sağlanmıştır

Araştırmaya katılan işletmelerin dört tanesi “müşterilerle doğru bilgi akışı sağlanmıştır” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, yedi tanesi de katıldıklarını belirtmiştir.

Tablo 3.8: Müşterilerin Güveni Artmıştır

Araştırmaya katılan işletmelerin altı tanesi e-lojistik uygulamalarıyla “müşterilerinin güveninin artması” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, dört işletme katıldıklarını belirtmiştir.

Tablo 3.9: Müşterilerle Daha Uzun Soluklu İş Ortaklıkları Gözlenmiştir

Araştırmaya katılan üç işletme “müşterilerle daha uzun soluklu iş ortaklıkları gözlenmiştir” ifadesine katıldıklarını, altı işletme katılmadıklarını, iki işletme kararsız olduklarını belirtmiştir.

Ø  Sipariş Sistemleri

E-Lojistik uygulamalarıyla depo sistemlerinde sağlanan yararlara ilişkin ifadeler ve işletmelerin bu ifadelere katılma dereceleri tablolar yardımıyla gösterilmiştir. Araştırmaya katılan işletmelerden bir tanesi sipariş sistemlerinde e-lojistik uygulamalarını kullanmadıklarını belirterek, bu bölümle ilgili soruları cevaplamamıştır.

Tablo 3.10: Online Sipariş Verme ve İşlemleri Elektronik Olarak Takip Etme İmkanı İşletmeye Esneklik Sağlamıştır

Altı işletme “online sipariş verme ve işlemleri elektronik olarak takip etme imkanı işletmeye esneklik sağlamıştır” ifadesine kesinlikle katılmıştır. Diğer dört işletme, katıldıklarını belirtmiştir.

Tablo 3.11: Müşteri Siparişlerini Eksiksiz ve Tam Karşılama Oranı Arttırmıştır

Araştırmaya katılan beş işletme “müşteri siparişlerinin eksiksiz ve tam karşılama oranı artmıştır” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, beş işletme katıldıklarını belirtmiştir.

Tablo 3.12: Siparişlerin İstenen Niteliklerde Karşılanma Oranı Artmıştır

Araştırmaya katılan üç işletme “siparişlerin istenen niteliklerde karşılanma oranı artmıştır” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, üç işletme katıldıklarını, dört işletme kararsız olduklarını belirtmiştir.

Tablo 3.13: Siparişlerin Zamanında Karşılanma Oranı Artmıştır

Araştırmaya katılan üç işletme “siparişlerin zamanında karşılanma oranı artmıştır” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, üç işletme katıldıklarını, dört işletme kararsız olduklarını belirtmiştir.

Tablo 3.14: Çevrim Süreleri Kısalmıştır

Araştırmaya katılan dört işletme “çevrim süreleri kısalmıştır” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, altı işletme katıldıklarını belirtmiştir.

Tablo 3.15: Kayıp Siparişlerde Azalma Olmuştur

Araştırmaya katılan işletmelerden üç tanesi “kayıp siparişlerde azalma olmuştur” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, bir tanesi katıldıklarını, üç tanesi katılmadıklarını, diğer üç tanesi de kararsız olduklarını belirtmiştir.

Tablo 3.16: Sipariş Sistemlerini Kullanmak Müşterilerin Sorguladığı Bir Özellik Olmuştur

Araştırmaya katılan üç işletme “sipariş sistemlerini kullanmak müşterilerin sorguladığı bir özellik olmuştur” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, diğer üç işletme katıldıklarını, bir işletme katıldığını ve bir işletme de kararsız kaldığını belirtmiştir.

Ø  Depo Sistemleri

E-Lojistik uygulamalarıyla depo sistemlerinde sağlanan yararlara ilişkin ifadeler ve işletmelerin bu ifadelere katılma dereceleri tablolar yardımıyla gösterilmiştir.

Tablo 3.17: Envanter Seviyesi Azalmıştır

Envanter seviyesi azalmıştır ifadesine üç işletme kesinlikle katılıyorum cevabını vermiştir. Bir işletme bu ifadeye katılıyorum cevabını verirken, yedi işletme depo sistemleriyle envanter seviyelerinin azalması konusunda sağlanan iyileşme konusunda kararsız kalmıştır.

Tablo 3.18: Maliyetler Azalmıştır

Araştırmaya katılan üç işletme “maliyetler azalmıştır” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, beş tanesi katıldıklarını ve geri kalan iki işletme kararsız olduklarını belirtmiştir.

Tablo 3.19: Daha İyi Alan Kullanımı Sağlanmıştır

Araştırmaya katılan üç işletme “daha iyi alan kullanımı sağlanmıştır” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, beş işletme katıldıklarını, iki işletme kararsız olduklarını belirtmiştir.

Tablo 3.20: Depo İşlemleri Azalmıştır

Araştırmaya katılan iki işletme “depo işlemleri azalmıştır” ifadesine katıldıklarını, dört işletme katıldıklarını, bir işletme katılmadığını, üç işletme kararsız olduklarını belirtmiştir.

Tablo 3.21: İşgücü Sayısında Azalma Sağlanmıştır

Araştırmaya katılan üç işletme “işgücü sayısında azalma olmuştur”  ifadesine kesinlikle katıldıklarını, iki işletme katıldıklarını, bir işletme katılmadığını, dört işletme kararsız olduklarını belirtmiştir.

Ø  Taşıma Sistemleri

E-Lojistik uygulamalarıyla taşıma sistemlerinde sağlanan yararlara ilişkin ifadeler ve işletmelerin bu ifadelere katılma dereceleri tablolar yardımıyla gösterilmiştir.

Tablo 3.22: Yükleme Eğiliminde Değişimler Görülmüştür

Tabloda görüldüğü üzere, beş işletme yükleme eğiliminde değişimler görülmüştür ifadesine karşı kararsız kalmıştır. İki işletme katıldıklarını, iki işletmede kesinlikle katıldıklarını belirtmiştir. Diğer iki işletme ise bu ifadeye katılmadıklarını belirtmiştir.

Tablo 3.23: Teslimat Maliyetleri Azalmıştır

Teslimat maliyetleri azalmıştır ifadesine sadece bir işletme kesinlikle katılıyorum cevabını vermiştir. Dört işletme katıldıklarını, üç işletme katılmadıklarını ve üç işletme de kararsız kaldıklarını belirtmiştir.

Tablo 3.24: Teslimat Güvenirliği Artmıştır

Araştırmaya katılan işletmelerin büyük bir çoğunluğu (%72,7) teslimat güvenirliği artmıştır ifadesine katıldıklarını ve %18,2’sini oluşturan iki işletme de kesinlikle katıldıklarını belirtmiştir. Sadece bir işletme bu ifadeye katılmamıştır.

Tablo 3.25: Taşıma Maliyetleri Azalmıştır

Araştırmaya katılan bir işletme “taşıma maliyetleri azalmıştır” ifadesine kesinlikle katıldığını, iki işletme katıldıklarını, yedi işletme kararsız olduklarını, bir işletme de katılmadığını belirtmiştir.

Tablo 3.26: Taşıma Rotaları Daha İyi Planlanır Hale Gelmiştir

Araştırmaya katılan iki işletme “taşıma rotaları daha iyi planlanır hale gelmiştir” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, beş işletme katıldıklarını, üç işletme kararsız olduklarını belirtmiştir.

Tablo 3.27: Taşıma Zamanları Kısalmıştır

Araştırmaya katılan iki işletme “taşıma zamanları kısalmıştır” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, bir işletme katıldığını, beş işletme kararsız olduklarını, iki işletme katılmadıklarını belirtmiştir.

Ø  Uygulama Amaçları

Araştırmaya katılan işletmelerden bir tanesi sipariş sistemlerinde e-lojistik uygulamalarını kullanmadıklarını belirterek, bu bölümle ilgili soruları cevaplamamıştır.

Tablo 3.28: Hizmet Kalitesini Arttırma

Yukarıdaki tabloda (Tablo 3.28) görüldüğü üzere, araştırmaya katılan işletmelerin yarıdan fazlası “hizmet kalitesini arttırma” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, diğer kalan dört işletme de katıldıklarını belirtmiştir.

Tablo 3.29: Karlılığı Arttırma

Araştırmaya katılan iki işletme “karlılığı arttırma” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, beş işletme katıldıklarını, üç işletme kararsız olduklarını belirtmiştir.

Tablo 3.30: Maliyetleri Azaltma

Araştırmaya katılan üç işletme “maliyetleri azaltma” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, beş işletme katıldıklarını, iki işletme kararsız olduklarını belirtmiştir.

Tablo 3.31: Büyüme/Gelişme Esnekliği Sağlama

Araştırmaya katılan dört işletme “büyüme/gelişme esnekliği sağlama” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, iki işletme katıldıklarını, dört işletme kararsız olduklarını belirtmiştir.

Tablo 3.32: Stok Seviyelerini Düşürme

Tablo 3.32’ de görüldüğü üzere “stok seviyelerini düşürme” ifadesine araştırmaya katılan yedi işletme (%63,6) kararsız olduklarını, iki işletme katılmadıklarını, bir işletme de katıldığını belirtmiştir.

Tablo 3.33: Rakipleri Takip Etme

Araştırmaya katılan bir işletme “rakipleri takip etme” ifadesine kesinlikle katıldığını, üç işletme katıldıklarını, iki işletme katılmadıklarını, bir işletme kesinlikle katılmadıklarını, diğer üç işletme de kararsız olduklarını belirtmiştir.

Tablo 3.34: Kalite Anlayışı

Araştırmaya katılan ve bu bölüm anket sorularına cevap veren işletmelerin yarısı “kalite anlayışı” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, geri kalan beş işletme katıldıklarını belirtmiştir.

Tablo 3.35: Müşteri ve Tedarikçilerin Baskısı

Araştırmaya katılan ve bu bölüm anket sorularına cevap veren işletmelerin yarısı “müşteri ve tedarikçilerin baskısı” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, geri kalan beş işletme katıldıklarını belirtmiştir.

Tablo 3.36: Pazar Payını Arttırma

Araştırmaya katılan üç işletme “pazar payını arttırma” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, dört işletme katıldıklarını, üç işletme de kararsız olduklarını belirtmiştir.

Ø  Uygulama

Araştırmaya katılan bir işletme, şu an için mevcut e-lojistik uygulamaları olmadığı için bu bölümü cevapsız bırakmıştır.

Tablo 3.37: Lojistik Taktik ve Stratejik Kararlar Alınırken Bu Amaç İçin Geliştirilmiş Teknolojiden Yararlanılmaktadır

Araştırmaya katılan üç işletme “lojistik taktik ve stratejik kararlar alınırken bu amaç için geliştirilmiş teknolojiden yararlanılmaktadır” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, beş işletme katıldıklarını, bir işletme kararsız olduğunu, diğer bir işletme de katılmadığını belirtmiştir.

Tablo 3.38: Karar Alma Mekanizmasında Kullanılan Bilgi ve Yapılan Analizlerde Bu Amaç İçin Geliştirilmiş Teknolojilerden Yararlanılmaktadır

Araştırmaya katılan iki işletme “karar alma mekanizmasında kullanılan bilgi ve yapılan analizlerde bu amaç için geliştirilmiş teknolojilerden yararlanılmaktadır” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, altı işletme katıldıklarını, bir işletme kararsız olduğunu, diğer bir işletme de katılmadığını belirtmiştir.

Tablo 3.39: Elektronik Ortamda Yapılan Tüm İşlemler Olası Hatalara Karşı Kaydedilip Veri Ambarında Depolanmaktadır

Araştırmaya katılan dört işletme “elektronik ortamda yapılan tüm işlemeler olası hatalara karşı kaydedilip veri ambarında depolanmaktadır” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, geri kalan altı işletme katıldıklarını belirtmiştir.

Tablo 3.40: Tüm Sistemlerin Birbirleri İle Bilgi Alışverişi Ortak Bir Sistemle Sağlanmakta, Birbirleri İle Entegre Olmaktadır

Araştırmaya katılan bir işletme “tüm sistemlerin birbirleri ile bilgi alışverişi ortak bir sistemle sağlanmakta, birbirleri ile entegre olmaktadır” ifadesine kesinlikle katıldığını, sekiz işletme katıldıklarını, bir işletme kesinlikle katılmadığını belirtmiştir.

Tablo 3.41: İşletme İçi Verilen Eğitimler, Çalışanların Bilgi Teknolojilerini Daha Verimli Kullanmasını Sağlamaktadır

Araştırmaya katılan üç işletme “işletme içi verilen eğitimler, çalışanların bilgi teknolojilerini daha verimli kullanmasını sağlamaktadır” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, beş işletme katıldıklarını, bir işletme kararsız olduğunu, diğer bir işletme de kesinlikle katılmadığını belirtmiştir.

Tablo 3.42: İşletme, Lojistik Bilgi Sistemleriyle İlgili Yurtiçi ve Yurtdışı Fuar ve Organizasyonlara Katılarak Yenilikleri Takip Etmektedir

Araştırmaya katılan üç işletme “işletme, lojistik bilgi sistemleriyle ilgili yurtiçi ve yurtdışı fuar ve organizasyonlara katılarak yenilikleri takip etmektedir” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, bir işletme katıldığını, iki işletme kararsız olduklarını, üç işletme katılmadıklarını, bir işletme de kesinlikle katılmadığını belirtmiştir.

Ø  Uygulama Sonucu

Araştırmaya katılan işletmelerden bir tanesi sipariş sistemlerinde e-lojistik uygulamalarını kullanmadıklarını belirterek, bu bölümle ilgili soruları cevaplamamıştır.

Tablo 3.43: Daha Hızlı Tepkiler Verilmeye Başlanmıştır

Ankete katılan işletmelerin %72,7’si, bu bölüm sorularını yanıtlayan işletmelerin %80’i (sekiz işletme) “daha hızlı sonuçlar verilmeye başlanmıştır” ifadesine katıldıklarını, iki işletme de kesinlikle katıldıklarını belirtmiştir.

Tablo 3.44: Rekabet Derecesi Artmıştır

Araştırmaya katılan üç işletme “rekabet derecesi artmıştır” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, beş işletme katıldıklarını, iki işletme kararsız olduklarını belirmiştir.

Tablo 3.45: Hizmet Kalitesi Artmıştır

Araştırmaya katılan dört işletme “hizmet kalitesi artmıştır” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, altı işletme katıldıklarını belirtmiştir.

Tablo 3.46: Tekrar Eden İşlemlerden Kurtulunmuştur

Araştırmaya katılan dört işletme “tekrar eden işlemlerden kurtulunmuştur” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, altı işletme katıldıklarını belirtmiştir.

Tablo 3.47: İşletme İçi İşlem Etkinliklerinde Büyük Artış Sağlanmıştır

Araştırmaya katılan iki işletme “işletme içi işlem etkinliklerinde büyük artış sağlanmıştır” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, beş işletme katıldıklarını, üç işletme kararsız olduklarını belirtmiştir.

Tablo 3.48: İşgücü, Evrak, Zaman ve Mekan Tasarrufu Sağlanmıştır

Araştırmaya katılan beş işletme “işgücü, evrak, zaman ve mekan tasarrufu sağlanmıştı” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, dört işletme katıldıklarını, bir işletme kararsız olduğunu belirtmiştir.

Tablo 3.49: Son Yıllarda Müşteri Portföyünde Artış Gözlenmiştir

Araştırmaya katılan bir işletme “son yıllarda müşteri portföyünde artış gözlenmiştir” ifadesine kesinlikle katıldığını, iki işletme katıldıklarını, yedi işletme kararsız olduklarını belirtmiştir.

Tablo 3.50: İşletmenin Karlılığı Artmıştır

Araştırmaya katılan bir işletme “işletmenin karlılığı artmıştıryeni” ifadesine kesinlikle katıldığını, dört işletme katıldıklarını, beş işletme kararsız olduklarını belirtmiştir.

Tablo 3.51: Yeni Pazarlara Ulaşılabilirlik Sağlanmıştır

Araştırmaya katılan iki işletme “yeni pazarlara ulaşılabilirlik sağlanmıştır” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, üç işletme katıldıklarını, beş işletme kararsız olduklarını belirmiştir.

Ø  Uygulamada Karşılaşılan Zorluklar

Araştırmaya katılan bir işlete e-lojistik uygulamalarının varlığına rağmen,

şu an için uygulamadıklarını belirterek uygulamada karşılaşılan zorluklar bölüm sorularını yanıtlamamıştır.

Tablo 3.52: Finansman Eksikliği

Araştırmaya katılan iki işletme “finansman eksikliği” ifadesine kesinlikle katılmakta, dört işletme katılmakta, üç işletme katılmamakta ve bir tanesi de kesinlikle katılmamaktadır.

Tablo 3.53: Kalifiye Eleman Eksikliği

Araştırmaya katılan beş işletme “kalifiye eleman eksikliği” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, bir işletme katıldığını, bir işletme kararsız olduğunu, bir işletme katılmadığını belirtmiştir.

Tablo 3.54: Kullanıcı Eğitimi

Araştırmaya katılan iki işletme “kullanıcı eğitimi” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, dört işletme katıldıklarını, iki işletme kararsız olduklarını, iki işletme katılmadıklarını belirtmiştir.

Tablo 3.55: Altyapı Eksikliği

Araştırmaya katılan üç işletme “altyapı eksikliği” ifadesine kesinlikle katıldıklarını, dört işletme katıldıklarını, üç işletme kararsız olduklarını belirtmiştir.

Tablo 3.56: Entegre Lojistik Hizmetleri İçin Kullanılacak Yeterli Yazılım Bulunmaması