SUNUŞ

 

 

Sürekli gelişim gösteren bilgi teknolojileri günümüz küresel dünyasında lojistiği yakından etkilemektedir. Bu çalışma konusunun seçilmesindeki amaç,  sözü edilen etkileşimin işletmelere kazandırdıklarını belirlemektir.

 

 Çalışma ilerledikçe, ilk taslak halinin ötesinde şekillenmiş ve daha zengin bir hal almıştır. Önemle belirtilmesi gerekir ki, geçtiğimiz iki üç yıl öncesine kadar lojistik konusunda Türkçe kaynak bulmak çok zordu. Şimdi bu konuda yazılmış birçok kitap, tez, makale vb. bulunmakla beraber çalışmanın ikinci bölümünde açıklanan e-lojistik ve ilgili kavramlara ait Türkçe kaynak bulmakta sıkıntı çekilmiştir. Ancak bu konuda çalışmalar arttıkça, eksikliklerde kısa sürede giderilecektir. Uygulama kısmında ise çoğu araştırmacının yaşadığı sorunlarla, bazı işletmelerin ilgisizlikleri ile karşılaşılmıştır. Ancak hepsi benim için birer tecrübe oldu. Çalışma sonlandığında;  lojistik konusundaki bilgilerimin pekiştiğini fark ettim, inceleme fırsatı bulan herkes için de faydalı bir kaynak olacağını ummaktayım.

 

Yüksek lisans öğrenimimiz boyunca hoşgörüsünü hiçbir zaman eksik etmeyen,  çalışmamın her aşamasında yardımlarını ve kıymetli vaktini esirgemeden beni yönlendiren danışman hocam Sayın Yrd. Doç. Dr. İ. Figen Gülenç’e sevgi ve teşekkürlerimi sunarım. Çalışmanın uygulama bölümünde; örnek kitlenin belirlenmesi konusunda değerli fikirlerini benimle paylaşan Sayın Atilla Yıldıztekin’e, anket sorularının yanıtlanmasında başta Aras Lojistik Bilgi Teknolojileri Müdürü Sayın Ahmet Özkan olmak üzere yardımlarını eksik etmeyen tüm yetkililere teşekkürü borç bilirim. Ayrıca bana her konuda destek oldukları gibi, çalışmam sırasında da manevi destekleriyle beni yalnız bırakmayan sevgili aileme çok teşekkür ederim.

 

 

 

 

Kocaeli, Mayıs 2007                                                               İsmet Bihter KARAGÖZ
İÇİNDEKİLER

 

SUNUŞ.........................................................................................................................I

İÇİNDEKİLER..........................................................................................................II

ÖZET.........................................................................................................................IV

ABSTRACT................................................................................................................V

KISALTMALAR......................................................................................................VI

TABLOLAR..............................................................................................................IX

ŞEKİLLER VE GRAFİKLER.................................................................................X

GİRİŞ...........................................................................................................................1

 

BÖLÜM 1

KAVRAMSAL AÇIDAN LOJİSTİK VE LOJİSTİK YÖNETİMİ

1.1. LOJİSTİK KAVRAMI. 2

1.1.1. Lojistiğin Tanımı ve Tarihsel Gelişimi 2

1.1.2. Lojistikle İlgili Temel Kavramlar. 9

1.1.3. Türkiye’de Lojistik Sektörünün Konumu. 14

1.1.4. Lojistiğin Gelişmesinde Etkili Olan Faktörler. 15

1.1.5. Lojistiğin Önemi 18

1.2. LOJİSTİK YÖNETİMİ. 21

1.2.1. Lojistik Yönetimin Amaçları 22

1.2.2. Lojistik Yönetiminin Temel Unsurları 24

1.2.2.1. Giriş Lojistiği 25

1.2.2.2. Üretim Lojistiği 25

1.2.2.3. Çıkış Lojistiği 25

1.2.3. Lojistik Yönetimi Faaliyetleri 26

1.2.3. Lojistik Yönetiminde Dış Kaynak Kullanımı (Outsourcing) 35

1.2.3.1. Dış Lojistik Kaynak Kullanmanın Avantajları 36

1.2.3.2. 3PL Hizmet Sağlayıcı Firma Seçim Kriterleri 37

1.3. Lojistik Yönetimi ve Bilgi Akışı 38

 

BÖLÜM 2

ELEKTRONİK TİCARETTE LOJİSTİK: E-LOJİSTİK

2.1. ELEKTRONİK TİCARET.. 40

2.1.1. E-Ticaret Kavramı 40

2.1.2. Geleneksel Ticaretten E-Ticarete Geçiş. 42

2.1.3. E-Ticaretin Etkileri 44

2.1.5. E-Ticaretin Sınıflandırılması 46

2.1.5.1. Firma-Firma Arası E-Ticaret (B2B) 46

2.1.5.2. Firma-Tüketici Arası E-Ticaret (B2C) 46

2.1.5.3. Tüketici-Firma Arası E-Ticaret (C2B) 47

2.1.5.4. Tüketici-Tüketici Arası E-Ticaret (C2C) 47

2.1.6. E-Ticaretin Geleceği ve E-Ticaretin Gelişimi İçin Yapılması Gerekenler  48

2.1.7. E-Ticarete Eleştirel Bir Bakış. 49

2.2. E-LOJİSTİK.. 50

2.2.1. E-Lojistiğin Tanımı 50

2.2.2. E-Ticaretin E-Lojistiğe Etkileri 51

2.2.3. E-Lojistiğin Geleneksel Lojistik İle Karşılaştırılması 53

2.2.4. E-Lojistikte Faaliyetler. 55

2.2.4.1. E-Lojistikte Müşteri Hizmeti Yönetimi 56

2.2.4.2. E-Lojistikte Satınalma. 57

2.2.4.3. E-Lojistikte Bilgi Paylaşımı Yönetimi ve Teknoloji 59

2.2.4.3.1. GPS (Uydu Sistemleri İle Küresel Konum Belirleme Sistemleri) 61

2.2.4.3.2. Web Çözümlü Sistemler 63

2.2.4.3.3. Uydu ve Web Çözümlü Sistemler 65

2.2.4.4. E-Lojistikte Stok ve Dağıtım Yönetimi 69

2.2.4.5. Sanal Depolama. 69

2.2.4.6. E-Lojistikte Geri Dönüş Lojistiği 70

2.2.5. E-Lojistik Uygulamaları 72

2.2.6. E-Lojistik Yazılımları 73

2.2.6.1. EDI (Elektronik Veri Değişimi) 74

2.2.6.2. BARKOD.. 76

2.2.6.3. RFID (Radyo Frekanslı Tanımlama) 78

2.2.6.4. ERP (Kurumsal Kaynak Planlama) 80

2.2.6.5. OMS (Sipariş Yönetim Sistemleri) 81

2.2.6.6. WMS (Depo Yönetim Sistemleri) 82

2.2.6.7. TMS (Taşıma Yönetim Sistemleri) 84

2.2.6.8. APS (İleri Planlama Sistemleri) 85

2.2.6.9. ATS (Araç Takip Sistemleri) 86

2.2.6.10. Intranet ve Extranet Teknolojisi 89

2.2.7. Türkiye’de E-Lojistik Yazılımları Kullanımı 90

2.2.8. E-Lojistiğin Sağladığı Avantajlar. 91

2.2.9. E-Lojistik Uygulamada Karşılaşılan Zorluklar. 92

 

BÖLÜM 3

TÜRKİYE’DE E-LOJİSTİK UYGULAYAN İŞLETMELER

3.1. ARAŞTIRMANIN AMACI. 93

3.2. ARAŞTIRMANIN SINIRLARI. 93

3.3. ARAŞTIRMANIN YARARLARI. 94

3.4. ARAŞTIRMANIN YARGILANMASI. 94

3.5. BİLGİ TOPLAMA YÖNTEMİ. 95

3.6. ARAŞTIRMANIN MODELİ. 96

3.7. ELDE EDİLEN VERİLERİN ANALİZİ VE YORUMLANMASI. 98

3.7.1. Genel ve Demografik Özellikler. 98

3.7.2. E-Lojistik Kullanımı 104

3.8. ELDE EDİLEN VERİLERİ DEĞERLENDİRME.. 127

3.8.1. Demografik Özelliklerle İlgili Verileri Değerlendirme. 127

3.8.2 Lojistik Kullanımı İle Elde Edilen İyileşmelerle İlgili Verileri                  Değerlendirme  129

3.5.2.1 Müşteri Hizmetleri 129

3.5.2.2 Sipariş Sistemleri 130

3.5.2.3. Depo Sistemleri 130

3.5.2.4.Taşıma Sistemleri 130

3.5.3. İşletmelerde E-Lojistik Uygulama Neden ve Sonuçlarıyla İlgili Soruların Değerlendirilmesi 130

3.5.3.1. Uygulama Amaçları 130

3.5.3.2. Uygulama. 131

3.5.3.3. Uygulama Sonucu. 131

3.5.3.4. Uygulamada Karşılaşılan Zorluklar 131

3.5.3.5. Gelecekle İlgili Tahminler 131

3.5.4. İşletmelerin Ekledikleri ve E-Lojistikle İlgili Projelerinin Değerlendirilmesi 132

SONUÇLAR.. 133

KAYNAKLAR.. 135

EKLER.. 143

ÖZET

 

Tarih öncesi çağlardan bu yana varlığını sürdüren lojistik, işletme kavramı olarak literatürde yerini yeni almasına rağmen kapsam ve tanımında sürekli değişimler geçirmiştir. Müşteri istek ve ihtiyaçlarını karşılamayı hedefleyen lojistik; küreselleşme, ilerleyen teknoloji ve artan tüketici bilinci ile şekillenen dinamik bir sektör haline gelmiştir. Bu durum işletmeleri, yenilikleri yakından takip etmeye zorlamaktadır.

Bu çalışmada, lojistik firmalarının, faaliyetlerinde elektronik uygulamalar kullanmasıyla birlikte başarılarının ne derecede etkilendiğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Hazırlanan bu çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır.

İlk bölümde; lojistik tanımından başlayarak günümüze kadar dünyada ve Türkiye’de lojistik kavramının gelişimi ve önemi, lojistikle ilgili kavramlar, lojistik yönetimi ve faaliyetlerinin ayrıntılarıyla açıklamalarına yer verilmiştir.

İkinci bölümde; elektronik ticaret ve lojistikle olan ilişkisi konu edilmiştir. İlk başta e-ticaretten kısaca bahsedilerek e-lojistiğe geçiş yapılmış, e-lojistiğin uygulama alanları, yazılımları ve uygulamaları sağladığı avantajlar ve karşılaşılan zorluklarla beraber açıklanmıştır.

 Son bölümde, e-lojistik uygulayan Türkiye’nin öncü lojistik işletmelerine çalışmanın ölçüm kriterlerine uygun olarak elektronik posta kullanılarak kapsamlı bir anket uygulaması yapılmıştır. Toplanan veriler istatistiksel olarak analiz edilip, elde edilen bilgiler çalışmanın sonucunda gösterilmiştir.

 

ABSTRACT

 

Although logistics enduring from the prehistoric ages has a place in literature as a business term, its scope and definition evolved continuously. Logistics aiming at meeting customer’s wants and needs has become a dynamic sector shaped by globalization, developing technology and increasing consumer consciousness. This situation enforces businesses to follow innovations closely. The goal of this paper is to determine how the success of the logistic firms was affected after they used electronical applications in their activities. It includes three main parts.

In the first part, starting with the definition of logistics, the development of the concept in the world and in Turkey, its importance, concepts related to logistics, management of logistics and its activities are explained in detail.

In the second part, the relationship between e-trade and logistics is discussed. After mentioning e-trade shortly, the advantages and disadvantages of e-logistics, its applications, its software are defined.

In the last part, an extensive survey for the Turkey’s leading logistics enterprises, which is appropriate for this paper’s measurement criterias, is done by e-mail. Collected data is analyzed statistically and obtained knowledge is shown at the end.

 

KISALTMALAR

 

3PL                : 3.Parti Lojistik (Third Part Logistics)

4PL                : 4. Parti Lojistik (Fourth Part Logistics)

ABD               : Amerika Birleşik Devletleri

A.g.e.              : Adı Geçen Eser

APS                : İleri Plalama Sistemleri (Advanced Planning and Scheduling)

ATS                : Araç Takip Sistemleri

B2B                : Firma-Firma Arası E-Ticaret (Business to Business)

B2C                : Firma-Tüketici Arası E-Ticaret (Business to Customer)

B2E                : Kurum İçi E-Ticaret (Business to Enterprise)

B2G                : Firma Devlet Arası E-Ticaret (Business to Goverment)

BDT               : Bağımsız Devletler Topluluğu

C2B                : Tüketici-Firma Arası E-Ticaret (Customer to Business)

C2C                : Tüketici-Tüketici Arası E-Ticaret (Customer to Customer)

CLM               : Lojistik Yöneticileri Konseyi (The Council of Logistics Management)

CRM              : Müşteri İlişkileri Yönetimi (Customer Relationship Management)

CSCMP          : Tedarik Zinciri Yönetimi Profesyonelleri (Supply Chain Management Professionals)

EANCOM     : EDI-Mesaj-Nakliye Tavsiye Mesajı  

EAN-UCC     : Barkod Standardı

EDI                : Elektronik Veri Değişimi (Electronic Data Interchange)

E-Lojistik       : Elektronik Lojistik

E-Mail            : Elektronik Posta

EPC               : Elektronik Ürün Kodu (Electronic Product Code)

ERP               : Kurumsal Kaynakların Planlanma (Enterprice Resource Planning)

E-Satınalma   : Elektronik Satınalma

E-Tedarik      : Elektronik Tedarik

E-Ticaret       : Elektronik Ticaret

G2B                : Devlet Firma Arası E-Ticaret (Goverment to Business)

G2C                : Devlet Vatandaş Arası E-Ticaret (Goverment to Customer)

G2G                : Devlet Devlet Arası E-Ticaret (Goverment to Goverment)

GA                  : Yer Antenleri (Graund Antennas)

GIS/CBS        : Coğrafi Bilgi Sistemleri (Geographical Information Systems)

GPRS             : Genel Paket Radyo Hizmetleri (General Packet Radio Service)

GPS                : Küresel Konum Belirleme Sistemleri (Global Positioning Systems)

GSM               : Küresel Mobil İletişim Sistemleri (Global Systems for Mobile Communication

GSMH            : Gayri Safi Milli Hasıla

HSCSD           : Yüksek Hızlı Devre Anahtarlamalı Veri (High Speed Circuit Switched Data)

İGEME          : İhracatı Geliştirme Etüt Merkezi

IT                   : Bilişim Teknolojisi (Information System)

İTO                : İstanbul Ticaret Odası

İZTO              : İzmir Ticaret Odası

JIT                 : Tam Zamanında (Just In Time)

KARİD          : Türkiye Kargo Kurye ve Lojistik İşletmecileri Derneği

LAN               : Yerel Ağ (Local Area Network)

LODER         : Lojistik Derneği

MCS               : Ana Kontrol İstasyonu (Master Control Station)

M.Ö                : Milattan Önce

M.S                 : İzleme İstasyonları (Monitor Stations)

OMS               : Sipariş Yönetim Sistemleri (Order Management Systems)

PRM              : Ürün Geri Dönüşüm Yönetimi (Product Recovery Management)

QR                  : Hızlı Yanıt (Quick Response)

RF                  : Radyo Frekansı (Radio Frequency)

RFID              : Radyo Frekanslı Tanımlama (Radio Frequency Identification)

S.                    : Sayfa

SCM/ TZY    : Tedarik Zinciri Yönetimi (Supply Chain Management)

Seven R’s       : Yedi Doğru (Seven Rights)

SMS               : Kısa Mesaj/İleti Servisi (Short Massage Service)

SSCC             : Taşıma Birimi Numarası (Serial Shipping Container Code)

T.C.                : Türkiye Cumhuriyeti

TMS               : Taşıma Yönetim Sistemleri (Transportation Management Systems)

TMMOB        : Türk Mühendis ve Mimarlar Odası Birliği

TOBB            : Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği

TÜBİTAK     : Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu

TQM              : Toplam Kalite Yönetimi (Total Quality Management)

UTİKAD       : Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği

Vb.                 : Ve benzeri

Vd.                 : Ve diğerleri

YY                  : Yüzyıl

YTÜ               : Yıldız Teknik Üniversitesi

WAN             : Geniş Alan Ağları (Wide Area Network)

WEB              : Bilgisayar Ağı

WMS              : Depo Yönetim Sistemleri (Warehousing Management Systems)


TABLOLAR LİSTESİ

 

Tablo 1.1: Lojistiğin Gelişimi ......................................................................................... 6

Tablo 1.2: Geleneksel Yaklaşım ve 3PL ‘in Karşılaştırılması ..............................11

Tablo 1.3: Lojistik Yönetiminin Temel Unsurları ....................................................25

Tablo 1.4: Taşıma Türlerinin Özellikleri .................................................................29

Tablo 1.5: Dış Kaynağın Sebepleri ve Avantajları .................................................35

Tablo 2.1: E-Ticaret Kullanmanın Sağladığı Faydaların Özeti..........................44

Tablo 2.2: E-Ticaret Türleri ........................................................................................ 45

Tablo 2.3: E-Lojistik İle Geleneksel Lojistiğin Karşılaştırılması ..................... 52

Tablo 2.4: Geleneksel Satınalma İle E-Satınalma  Karşılaştırılması ..............58

Tablo 2.5: Geri Dönüş Lojistiğinin Elektronik Faaliyetlerle İlişkisi................ 70

Tablo 2.6: RFID İle Tedarik Zinciri Üzerinde Sağlanan Faydalar ......................78

Tablo 3.1: Müşteri Memnuniyetini Sağlamak İçin, Müşterilerle Bilgi İşlem Altyapısı Kurmanın Önemi Fark Edilmiştir ……………………………...…………103

Tablo 3.2: Müşterilerin Tercih Etme Nedenlerinden Biri, İşletmenin Lojistik Bilgi Sistemlerini Kullanıyor Olmasıdır ……………………………….…………..103

Tablo 3.3: İşletmenin Kullandığı Bilgi Teknolojileri Müşterilerin Kullanımı Açısından Gayet Açıktır ……………………………………………………………….104

Tablo 3.4: Müşterilere Özel Hizmetlerin Oluşturulmasına İmkan Vermektedir ………………………………………………………………………………………...……104

Tablo 3.5: Müşteri Hizmet Standartları Bilgi Sistemleri Uygulanmaya Başlandığından İtibaren Artış Göstermiştir …………………………………..…..104

Tablo 3.6: Müşteri Şikayet Oranlarında Azalma Olmuştur ………………….105

Tablo 3.7: Müşterilerle Doğru Bilgi Akışı Sağlanmıştır ………………………105

Tablo 3.8: Müşterilerin Güveni Artmıştır ……………………………………..…105

Tablo 3.9: Müşterilerle Daha Uzun Soluklu İş Ortaklıkları Gözlenmiştir ..106

Tablo 3.10: Online Sipariş Verme ve İşlemleri Elektronik Olarak Takip Etme İmkanı İşletmeye Esneklik Sağlamıştır ……………………………………………..106

Tablo 3.11: Müşteri Siparişlerini Eksiksiz ve Tam Karşılama Oranı Arttırmıştır …………………………………………...…………………………………107

Tablo 3.12: Siparişlerin İstenen Niteliklerde Karşılanma Oranı Artmıştır ..107

Tablo 3.13: Siparişlerin Zamanında Karşılanma Oranı Artmıştır ……...…….107

Tablo 3.14: Çevrim Süreleri Kısalmıştır ………………………….………………108

Tablo 3.15: Kayıp Siparişlerde Azalma Olmuştur ………………………………108

Tablo 3.16: Sipariş Sistemlerini Kullanmak Müşterilerin Sorguladığı Bir Özellik Olmuştur …………………………………………………………………...….108

Tablo 3.17: Envanter Seviyesi Azalmıştır ……………………………………...…109

Tablo 3.18: Maliyetler Azalmıştır …………………………….………………..…109

Tablo 3.19: Daha İyi Alan Kullanımı Sağlanmıştır ………………...…………...110

Tablo 3.20: Depo İşlemleri Azalmıştır ………………………………………...…..110

Tablo 3.21: İşgücü Sayısında Azalma Sağlanmıştır …………………………….110

Tablo 3.22: Yükleme Eğiliminde Değişimler Görülmüştür ...…………………..111

Tablo 3.23: Teslimat Maliyetleri Azalmıştır ……………………....……………111

Tablo 3.24: Teslimat Güvenirliği Artmıştır ……………………………………...112

Tablo 3.25: Taşıma Maliyetleri Azalmıştır ………………………………………112

Tablo 3.26: Taşıma Rotaları Daha İyi Planlanır Hale Gelmiştir ………….….112

Tablo 3.27: Taşıma Zamanları Kısalmıştır …………………………………...…...113

Tablo 3.28: Hizmet Kalitesini Arttırma …………………………………………...113

Tablo 3.29: Karlılığı Arttırma ……………………………..………………………114

Tablo 3.30: Maliyetleri Azaltma …………………………………………………..114

Tablo 3.31: Büyüme/Gelişme Esnekliği Sağlama …………………………………114

Tablo 3.32: Stok Seviyelerini Düşürme ……………………………………………115

Tablo 3.33: Rakipleri Takip Etme ………………………………………………...…115

Tablo 3.34: Kalite Anlayışı ………………………………………………………….115

Tablo 3.35: Müşteri ve Tedarikçilerin Baskısı …………………………………...116

Tablo 3.36: Pazar Payını Arttırma ……………………………………………...….116

Tablo 3.37: Lojistik Taktik ve Stratejik Kararlar Alınırken Bu Amaç İçin Geliştirilmiş Teknolojiden Yararlanılmaktadır …………………………………117

Tablo 3.38: Karar Alma Mekanizmasında Kullanılan Bilgi ve Yapılan Analizlerde Bu Amaç İçin Geliştirilmiş Teknolojilerden Yararlanılmaktadır ………………………………………………………………………………………..…….117

Tablo 3.39: Elektronik Ortamda Yapılan Tüm İşlemler Olası Hatalara Karşı Kaydedilip Veri Ambarında Depolanmaktadır …………………………………….118

Tablo 3.40: Tüm Sistemlerin Birbirleri İle Bilgi Alışverişi Ortak Bir Sistemle Sağlanmakta, Birbirleri İle Entegre Olmaktadır ………………………………..118

Tablo 3.41: İşletme İçi Verilen Eğitimler, Çalışanların Bilgi Teknolojilerini Daha Verimli Kullanmasını Sağlamaktadır ……………………………………….118

Tablo 3.42: İşletme, Lojistik Bilgi Sistemleriyle İlgili Yurtiçi ve Yurtdışı Fuar ve Organizasyonlara Katılarak Yenilikleri Takip Etmektedir ………………..119

Tablo 3.43: Daha Hızlı Tepkiler Verilmeye Başlanmıştır …………...…………119

Tablo 3.44: Rekabet Derecesi Artmıştır …………………………………………..120

Tablo 3.45: Hizmet Kalitesi Artmıştır ……………………………………………..120

Tablo 3.46: Tekrar Eden İşlemlerden Kurtulunmuştur …….………………….121

Tablo 3.47: İşletme İçi İşlem Etkinliklerinde Büyük Artış Sağlanmıştır ……121

Tablo 3.48: İşgücü, Evrak, Zaman ve Mekan Tasarrufu Sağlanmıştır ……….121

Tablo 3.49: Son Yıllarda Müşteri Portföyünde Artış Gözlenmiştir .………..122

Tablo 3.50: İşletmenin Karlılığı Artmıştır ……………………………………….122

Tablo 3.51: Yeni Pazarlara Ulaşılabilirlik Sağlanmıştır ………………….....122

Tablo 3.52: Finansman Eksikliği ……………………...…………………………….123

Tablo 3.53: Kalifiye Eleman Eksikliği …………………….……………………….123

Tablo 3.54: Kullanıcı Eğitimi ………………………………………..………………124

Tablo 3.55: Altyapı Eksikliği ………………………………………………………..124

Tablo 3.56: Entegre Lojistik Hizmetleri İçin Kullanılacak Yeterli Yazılım Bulunmaması …………………………………………………………….………………124

Tablo 3.57: İşletmede Yeterli Yazılım ve Donanım Bulunmasına Karşılık,

Tedarikçi ve/ya Müşterilerde Bulunmaması ………………………………………125

Tablo 3.58: Artan Rekabet Koşulları Her Gün Kullanılan Teknolojinin Yerine Yenisinin Çıkması Sonucunu GetirecektİR …………………………………….……125

Tablo 3.59: Bilgi Teknolojileri İşletmeye Maliyet Kalemi Olarak Görülmekten Çok Gereklilik Haline Gelecektir …………………………………126

Tablo 3.60: İşletmelerin Rekabet Edilebilirlikleri Bilgi Teknolojileriyle İfade Edilecektir …………………………………………………..……………………126

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ŞEKİLLER LİSTESİ

 

Şekil 1.1: Lojistik Ağı ...................................................................................................... 3

Şekil 1.2: Seven R’s (Yedi Doğru) ................................................................................. 4

Şekil 1.3: Tedarik Zinciri Yapısı .................................................................................. 10

Şekil 1.4: Global Lojistik Çevresi .............................................................................. 13

Şekil 1.5: Lojistik Strateji Piramidi ............................................................................ 22

Şekil 1.6: Lojistik Yönetim Bileşenleri ..................................................................... 24

Şekil 1.7: Öz Ürününün Gelişmesinde Hizmetin Kullanımı ................................... 26

Şekil 2.1: E-Ticaret Çalışma Sistemi .......................................................................... 40

Şekil 2.2: E-Lojistiğin Öğeleri ..................................................................................... 54

Şekil 2.3: E-Müşteri Hizmeti Fonksiyonları ............................................................. 55

Şekil 2.4: E-Satınalma ................................................................................................... 57

Şekil 2.5: Lojistik Teknoloji Değişimi ......................................................................... 59

Şekil 2.6: GPS ................................................................................................................... 61

Şekil 2.7: Arz zincirinde CBS’in kullanıldığı bazı süreçler .................................67

Şekil 2.8: Sanal Depolamanın Kavramsal Modeli ....................................................69

Şekil 2.9: E-Lojistik İşlem Süreci .................................................................................71

Şekil 2.10: Lojistik Yazılımları ....................................................................................72

Şekil 2.11: EDI Uygulaması .......................................................................................... 73

Şekil 2.12: Tedarik Zincirinde Barkod Uygulamaları ...........................................76

Şekil 2.13: Günlük hayatta sıkça karşılaşılan Barkod ........................................77

Şekil 3.1: Araştırmanın Modeli ………………………………………………...…….97

 

 GRAFİKLER LİSTESİ

 

Grafik 2.1: Türkiye’de Sektörlere Göre Yazılım Uygulamaları 90

Grafik 2.2: Türkiye’de Lojistik Yazılımı Kullanımı 91

Grafik 3.1: İşletmelerin Faaliyet Yılları 98

Grafik 3.2: İşletmelerin Ortaklık Yapısı 99

Grafik 3.3: İşletmelerin Temel Lojistik Faaliyetleri 100

Grafik 3.4: İşletmelerin Yıllık Ciroları 100

Grafik 3.5: İşletmelerin Çalışan Sayısı 101

Grafik 3.6: İşletmelerin Lojistik Lisans Eğitimli Çalışan Sayısı 101

Grafik 3.7: İşletmelerin Lojistik Meslek Okulu Eğitimli Çalışan Sayısı 102

Grafik 3.8: İşletmelerin İç İletişimleri 102

Grafik 3.9: İşletmelerin Dış İletişimleri 103

Grafik 3.10: İşletmelerin Kullandığı Standart Belgeleri 103

 

 

GİRİŞ

 

Lojistik, dünya tarihinde askeri alandan başlayarak tarih öncesi çağlardan beri uygulanmaktadır. Uzun yıllar boyunca sadece askeri alanda kullanılan lojistik, günümüzde iş hayatında da yerini almıştır. Sanayi Devrimi ve küreselleşme sonucu önemi fark edilen lojistik, benzer teknolojilerin kullanıldığı günümüz dünyasında, işletmelerin başarısı için yönetimi titizlik isteyen bir faaliyet haline gelmiş; işletmelerin ve dolayısıyla ülkelerin “rekabetçi üstünlüğü”nü ifade etmede de en önemli unsurlardan biri olarak değerlendirilmektedir.

 

Lojistik, bilişim teknolojileri ve gen teknolojileriyle birlikte 21. yüzyılda dünyada gelişecek olan üç sektörden biri olarak gösterilmektedir. Elbette ki bu gelişime açık sektör, bilişim ve iletişim teknolojilerindeki yeniliklerden çok yakından etkilenmekte, bunun ışığında sürekli değişmek ve kendini yenilemek zorundadır. 2000’li yılların başına kadar ülkemizde sadece ürünlerin nakliyesi olarak düşünülen lojistik, artan tüketici bilinç ve ihtiyaçlarıyla her geçen gün faaliyetlerine yenisini eklemekte ve yeni kavramlar geliştirilmekte; böylece daha profesyonel ve etkin hizmetler sunulmasına imkan tanımaktadır. Teknolojide yaşanan hızlı gelişimin etkisiyle, yoğun rekabet ortamının yaşandığı lojistik sektöründe müşteri istek ve ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla işletmeler bu gelişmelere karşı kayıtsız kalamamaktalar.

 
Bir generale atfedilen “İyi bir lojistikle savaş kazanılmayabilir ama kötü bir lojistikle savaşın kaybedileceği kesindir”, diğer bir generalin “Taktikleri amatörler tartışır, profesyonel askerler ise lojistik üzerine çalışırlar” sözleri de, konunun çok boyutlu önemini göstermektedir.