www.bilgisite.com
Bilgi Güçtür

Türkiye üzerine sayısal veriler ve öngörüler…(2002 itibariyle)

Şirketim için yapmış olduğum “2003 yılına ait Türkiye Bilişim Sektörüne yönelik beklentiler” araştırmasını ; internet ve yazılı kaynaklardan derlediğim bilgilerle, çevremde yaptığım araştırmaları ve kişisel yorumlarımı ekleyerek hazırladım. 13 Eylül 2002

Yaralandığım kaynaklar : Interpro (www.btnet.com.tr / www.btvizyon.com.tr) ile Telekomünikasyon Kurumu'nun (www.tk.gov.tr) web siteleri

Aşağıdaki bilgileri toparlarken tek kaynak olarak Internet’ten yararlandım. Bulabildiğim bilgilerin ne kadar az, doyurucu olmadığını öncelikle vurgulamam gerek. Bilginin olması gerektiğini düşündüğüm yerlerde ben bilgi bulamadım.

Örnek mi ?

  • Türkiye Bilişim Derneği…Türkiye’nin en köklü kurumundan bilişimle ilgili sayısal bilgiler alınamıyor.
  • Turk.Internet.com…Türkiye’deki internet’in bilgi kapısı. Ama sayısal, ekonomik değerlerle ilgili bilgileri bulamadım.
  • Gümrük Müdürlüğü, Hazine Müsteşarlığı…İthalat rakamlarında bilgi işlemle ilgili bölümün olmayışı, alt kalemlere ulaşılamaması…

Bilgisayar Kullanımı  

 

  • Resmi ve özel 58,9 bin eğitim kurumunda 16,1 milyon öğrenci öğrenim görmekte, 578,8 bin öğretmen görev yapmaktadır.
  • Halen 5.860 okulda MEB olanağı ile sağlanmış olan 124.967 adet bilgisayar, 6.034 İnternete bağlı bilgisayar, 6.412 bilgisayar laboratuarı vardır.
  • Öğretmenlerin %67'si bilgisayar okur-yazarıdır ve bilgisayar destekli eğitim konularında hizmet içi eğitimden geçirilmişlerdir. Türkiye'deki okulların %17'si bilgisayarlıdır.
  • Ülkemizdeki kişisel bilgisayar sayısı 1999 yılında 2.2 milyon, 2000 yılında 2.5 milyona, 2001 yılında 2.7 milyon olmuştur. İyimser bir yaklaşımla 2002 yılında bu sayının 3 milyon olacağı söylenebilir.
  • Internet’i kullanan kullanıcı sayısı 1999’da 1.5 iken 2001 ylında 2,5 milyona çıkmıştır. Ancak bu sayının Türk telekom ve servis sağlayıcılarına bağlı üye sayılarından oluştuğunu tahmin ediyorum. Özellikle evdeki diğer kişilerinde internete bağlanabileceğini, şirketten erişen kullanıcıları da göz önünde bulundurduğumuzda bu sayının 4 ila 5 milyon arasında olacağını söyleyebilirim. Tabii ki bu sayıların çok düşük olduğunu ve bu yüzden diğer alanlardaki gelişmeler dar kapsamda kalmış ve ekonomik değerler düşük olmuştur.

Sonuç ; Bu bilgiler ışığı altında bilgisayar ve çevre birimlerinin eksikliği çok çarpıcı biçimde görülmektedir. Bilgisayar sayısının azlığı nedeniyle önümüzdeki beş yıl içinde yeni bilgisayar alımları olacaktır. Bilgisayarların kişisel bilgisayar olmasına paralel olarak sunucu ve türevlerinin de olacağı dikkate alınmalıdır. Ayrıca bilgisayar ekipmanlarının ;nokta vuruşlu, ink jet yazıcı gibi çevre birimlerine de ihtiyaç olacaktır. Okullarda kurulacak olan laboratuarlar için network ekipmanlarına da gereksinimleri artacaktır. Ancak bilgisayar fiyatlarının veya parça fiyatlarının yüksek olması, garanti ve hizmet alma konusunda şüphelerin olması ve sürekliliğin sağlanamaması nedenlerinden dolayı bilgisayar sayıları artmamaktadır.

Önümüzdeki üç-beş yıl içinde kullanıcıların en çok ilgi göstereceği mobil uygulama türleri ;

  • Kurumsal Uygulamalar %29
  • E-mail ve ajanda uyg. %3
  • Mobil reklamcılık % 33
  • Bankacılık&Finans&Borsa %16
  • Mobil oyun ve diğer eğlenceler %19
  • En çok ilgi çeken teknolojilerde % 38 GPRS, %31 Bluetooth ve diğerleri
  • En çok ilgi çeken cihazlarda %10 PDA ve %59 GSM&PDA cihazları.

SONUÇ : Bu bir önceki araştırma ile örtüştürüldüğünde insanların mobilite kavramına çok yakın durdukları, bu sistemi her alanda uygulayacaklarını düşündüklerini göstermektedir. Bu teknolojilerin kullanım alanlarının salt cep telefonları veya PDA cihazlarının olmadıkları bu iki teknolojinin birlikte kullanıldığı cihazların olması gerektiği kesin bir şekilde görülmektedir. Bu cihazlarının boyutları, renkli ve çok satırlı ekranlara sahip olması beklenmektedir.
Mobil teknolojilerinin şirketlerde kullanılmasının öngörülme tarihleri ;

  • 1 yıldan daha önce % 35
  • 1-2 yıl % 35,
  • 2 yıl sonra %30,

    Bu sonuçlar iki şekilde açıklanabilmekte ;
     
    • Yatırımları mutlak biçimde yapmak zorunda olan şirketlerin bu teknolojilere yönelmelerinin kısa zamanda olması gerektiğini gösteriyor. Ancak bu yatırımların önündeki en büyük engel Türk ekonomisinin istikrarıdır. Ekonomide ki belirsizlikler yada krizler bu yatırımları erteleyecektir.
       
    • Diğer bir şekilde ise teknoloji gelişmeleri yakından izleyen ve netleşmesini bekleyenler çoğunluk olarak görülmekte. Bunlar şirket bünyelerinde bu teknolojileri kullanmaları gereken ancak ekonomik olarak yatırımları ertelemiş olanlardır. Hem ucuz hem de iş görecek cihazların çıkması beklenmektedir.
       

2001 yılı Türkiye Bilişim Pazarı (Alt Gruplara göre) ;

  • Taşıyıcı hizmetler .....% 57
  • BT Donanım ............% 17
  • Yazılım ...................%  4
  • Hizmet ...................%  5
  • Telekom donanım..... % 16
  • Tüketim Malzemeleri...%  1

Taşıyıcı hizmetler ; Telefon ve mobil telefon hizmetleri, uydu hizmetleri, kablolu TV Hizmetleri, veri ve kiralık hat hizmetleri, dijital yayıncılık hizmetlerini içermektedir. Türk Telekom, Turkcell gibi firmaların gelirleri kapsamaktadır. Pazardaki gelirin büyüklük olarak değeri 7.1 katrilyon TL . Özellikle data hatlarından ses entegrasyonu gelişmesi ile kiralık hatların kullanımı artacaktır. Maliyetlerin düşürülmesine yönelik bu yatırımlar hızla gelişecektir.

BT Donanım : Bilgisayar donanımları, ofis cihazları donanımı, veri iletişiminde kullanılan cihazlar, OT/VT donanım (barkod sistemlerinde kullanılan her türlü ekipman : barkod okuyucuları, vericiler vb.) ve diğerleri olarak kapsamaktadır. Türkiye 2001 yılındaki Pazar payı 1.8 katrilyon TL’dir. Internet kullanımı arttıkça, mobilite kavramı geliştikçe özellikle veri iletişimi pazarının gelişeceğine, yeni cihazların eski cihazların yerine geçeceğine dair güçlü beklentilerim vardır.

Yazılım : Daha çok yurt dışından alınan İşletim sistemleri , ofis yazılımları, veritabanı yazılımları ile Türkiye içinde pazarlanan ticari yazılımları içermektedir. Toplam büyüklük yaklaşık 500 trilyon TL. Ancak Internet, mobil uygulamalar, çağrı merkezi yazılımları, müşteri ilişkileri yazılımlarına yönelik taleplerin çok olması bu sektörü daha da geliştirecektir.

Hizmet : Danışmanlık, eğitim, sistem bütünleştirme, çağrı merkezi, kablolama,/ağ parçaları, teknik servis, yazılım hizmet ve İnternet hizmetlerini içermekte. Piyasanın büyüklüğü yaklaşık 1 trilyon. Uygulamalar arttıkça bu alt sektöründe gelişeceğini umut etmekle beraber Türkiye’de bilgiye, hizmete, eğitime fazla kaynak ayrılmadığı gerçeğini de unutmamak gerekir.

Telekom Donanım : Tüm telekom hizmetlerinde kullanılan cihaz/ekipmanların toplamlarını kapsamaktadır. Pazar payı 1,8 Katrilyon TL.dir. Özellikle Türk telekom’un 2003 yılında tekelciliğinin kalkması sonucunda pazarda alternatif şirketler olacaktır. İletişim hatlarının iyileştirilmesine yönelik yatırımlar, alternatif dağılımlar, telsiz iletişim, data şebekesi üzerinden sesin taşınması (IP Telephone) gibi konularda yatırımların artacağı kesindir.

Telekomünikasyon

Aşağıdaki Bilgiler, TUBİTAK 97-98 döneminde yayınlanan raporlardan 28 Ocak 1999 tarihinde derlenmiştir.
 

  • Türkiye'nin yurtdışı iletişim kapasitesinin % 62'si Batı Avrupa Ülkelerinedir.
  • Yurtdışı iletişim teknolojisinde % 68'i Fiber Optik kablo, % 24'i Uydu kullanmaktadır.
  • Yurtiçi iletişim kapasitesinin % 93'ü sayısal, % 7'si analog ortamdır. (Analog santrallere örnek olarak İstanbul Bağdat Cad. Suadiye kesimi verilebilir.!!!)
  • Santral abone kapasitesinin % 76'sı şehir santralleri, % 24'ü kırsal santrallar tarafından karşılanmaktadır.
  • Telefon abonelerinin % 26'sı işyeri, % 74'ü ev'dir.
  • Yıllık telefon gelirlerinin % 42'si Marmara Bölgesinden elde edilmektedir.

Bilgisayar ve Yazılım

  • Toplam bilgisayar sayısı 1,179,601'dir. Bu sayının % 97 'sini kişisel bilgisayarlar oluşturmaktadır.
  • Toplam yazıcı sayısı 868,000 olup bunun % 37 'si mürekkep püskürtmeli (ink jet), % 20 'si Laser yazıcı şeklindedir.
  • Toplam modem sayısı 310,948 olup bunun % 79 'unun hızı 9600 bps ve üzerindedir.

İçerik

  • Türkiye'de bulunan 1,200 radyonun ;  % 88 'i yerel ,  % 9 'u bölgesel ve % 3 'ü ulusal düzeyde yayın yapmaktadır.
  • Türkiye'de ses ve müzik kayıtları üretici yapımevi sayısı 1,756, üretilen kaset dizisi 2,333 , CD dizisi 762 dir. Basım adetleri kaset için 53,207,139 ve CD için 3,834,503 dir. (Bu sayıların içine kaçak olarak üretilenler dahil değildir.)
  • Sayısal veri bankası sayısı özel sektörde 1,002 , veri miktarı ortalama   102 GB.'dır
  • 16 ulusal televizyon kanalı yılda yaklaşık 140,000 saat yayın yapmaktadır.
  • Türkiye'deki Internet alt bölümleri sayısı 4,248,  hazırlanan sayfaların Türkçe oranı  % 80'dir.
  • WWW sayfaların ticari (.com) içerik sağlayıcı sayısı 2,538 , ticari olmayanların sayısı 314'dür.
  • FTP içerik sağlayıcı sayısı 44'dür ve konulan içerik miktarı yaklaşık  200 GB
  • CD-ROM yayınevi sayısı 12 , başlık sayısı 97 , baskı miktarı 277,050

 

Araştırma hakkında

2002 yılında yapmış olduğum bu araştırmadaki sayısal veriler Türkiye'deki Bilişim/Bilgi Teknolojileri sektörünün nereden nereye geldiğini çok net ortaya koymaktadır. O yıllarda bu verileri bulmakta zorlanırken şimdilerde daha rahat bilgiye erişebiliyoruz. Yetmez ama sevindirici...