Bu bölümde, ağ olaylarını görüntülemenizi, görünen yüzeyin
altındakileri incelemenizi ve dolayısıyla sorunun kökenini keşfetmenizi
sağlayan, Microsoft NT Server 4.0’ teki araçlar üzerinde duracağız.
Eğer sisteminizde bir gariplik olursa, kendinizi birdenbire
eskiden hiç ilginizi çekmeyen olaylarla ilgilenir bulursunuz. Event Viewer,
daha sonra ilgili günlüklere kaydedeceği üç kategoride olay görüntülemektedir:
• Sistem olayları İşletim
sistemi tarafından türetilip sistem günlüğüne kaydedilirler.
• Uygulama olayları
Uygulamalar tarafından türetilip uygulama günlüğüne kaydedilirler.
• Güvenlik olayları (eski adıyla denetim
olayları) İşletim sistemi tarafından türetilip, seçtiğiniz etkinlik
başarılı veya başarısız olduğunda güvenlik günlüğüne kaydedilirler.
Event Viewer’ ı açtığınızda varsayılan görüntü, sistem
günlüğüdür. Diğer günlüklerden birini görüntülemek için, onu Log menüsünden
seçin.
Günlük girişleri, beş türden birinde yer alır. Girişlerin
başlangıçlarındaki tanımlayıcı simgelerden bir günlük girişinin hangi türe ait
olduğunu anlayabilirsiniz.
Her simgeden sonra olayla ilişkili veriler gelir:
• Olayın zamanı ve
tarihi.
• Bazen bir sistem
bileşeni veya bir sürücü adı olabilen, olay kaynağı.
• Olayın kategorisi
sıklıkla NONE, ancak Security günlüğünde olay, Policy Change, Logon/Logoff,
Privilege User veya başka bir kategoride tanımlanmaktadır.
• Her olaya atanan
olay numarası.
Sistem günlüğüne üç tür olay kaydedilir:
• Error (Hata) Error, olası bir veri veya
ağ işlevselliği kaybını temsil eden bir sistem olayıdır; bu başlangıçta
yüklenmesi gereken bir sürücü veya sistem bileşeninin başarısızlığı olabilir.
Event Viewer’ ın varsayılan ekranıdır.
• Warning (Uyarı) Hatalardan daha
önemsiz olsalar da, gelecekteki olası sorunları belirtebileceklerinden, dikkate
alınması gereken olaylardır. Uyarılar, dolmak üzere olan bir disk veya yeniden
yönlendirici zaman aşımı gibi olayların sonuçları olarak ortaya çıkabilir.
• Information (Bilgi) Bu
kategori, Error veya Warning kategorilerinde içerilmeyen tüm olayları
kapsamaktadırlar. Denetçiler arasındaki zaman uyumluluğu veya bir veri tabanı
programının başarıyla yüklenmesi gibi olayları içerir.
Sistem günlüğündeki bir
olayla ilgili daha fazla bilgi görebilmek için, ona çift tıklayın.
Uygulama olayları, diğer
kayıtlı olaylardan sayıca çok daha azdır. Sistemdeki uygulamalar tarafından
günlüğe alınırlar ve çok farklı olabilirler. Günlüğü tutulacak güvenlik
olayları için ayarlar, User Manager for Domains’ de yapılmaktadır.
Görebileceğiniz gibi, Windows NT Server tüm kategorilerdeki başarı ve
başarısızlıkları denetleyebilmektedir. Ama başarısızlıklar yöneticiyi daha çok
ilgilendirir.
Günlüğü tutulacak güvenlik
olayları için ayarlar, User Manager for Domains’ de yapılmaktadır. Policies
menüsünden Audit’ i seçin.
Görebildiğiniz gibi Windows
NT server tüm kategorilerdeki başarısızlıkları denetlemektedir. Aslında kural
olarak başarısızlıklar yöneticileri daha çok ilgilendirir.
Bir olay günlüğünü doldurmak
yalnızca birkaç dakika alır özellikle de bir sistem günlüğü olduğunda. Peki
öyleyse, değerli bilgiyi değersiz olanından nasıl ayırt edeceksiniz?
Günlüğü açın
View menüsünden Filter Events’ ı seçin. Bu iletişim kutusundaki her alanın,
tarama görevini odaklandırmanıza nasıl yardıma olacağı aşağıda verilmiştir:
• View From ve View Through Olayları
belirli tarihlerle sınırlamak için kullanın.
• Types Görmek
istediğiniz olay türlerini seçmek için kullanın.
• Source Bir sürücü
veya sistem bileşeni gibi özel bir kaynak tarafından günlüğe alınan olayları
seçmek için kullanın.
• Category Belirli bir
kategorideki tüm olayları görüntülemek için kullanın.
• User Belirli
bir kullanıcı oturum açtığında oluşan olayları görüntülemek için kullanın.
• Computer Belirli
bir bilgisayara ilişkin olayları görüntülemekte kullanın.
• Event ID Bir
kategorideki belirli bir kimliğe ilişkin olayları görüntülemek için kullanın.
Bu alanların akıllıca
kullanımı ile aradığınız noktaları bulmak için bir günlükteki olay yığını
arasında yolunuzu bulabilirsiniz.
Ağınızda denetimler yapmak
için, öncelikle etki alanının denetim politikasını saptamanız gerekecektir.
Ancak bundan sonradır ki, belirli dosya, klasör veya yazıcı denetimlerini
ayarlayabilirsiniz
Etki alanı için
temel denetim politikası User Manager for Domains’ de saptanmaktadır
Etki alanı denetim
kurallarını saptamak için şu adımlan izleyin:
1. User Manager for Domains’
i açın.
2. Policies menüsünden
Audit’ i seçin.
3. Audit These Events’ e
tıklayın. Görüntülemek istediğiniz başarılı ve başarısız olayları seçin. İşiniz
bittiğinde, OK’ e tıklayın.
Başlangıçta büyük olasılıkla her şeyi denetlemek(ve
gerekli tüm bilgiyi elde ettiğinizden emin olmak) isteyeceksiniz. Ancak olay
günlükleriniz, bu yolla oldukça hızlı dolacaktır. Mümkün olan en kısa sürede,
almakta olduğunuz olay raporlarını kırpmak için, gereksiz bilgileri belirleyin.
Verili bir klasörde (veya
hatta tek bir dosyada) kimin ne yaptığının denetimi, klasörün veya dosyanın
Security sekmesi altında saptanır. (Klasör veya dosyalar bir NTFS bölmesi
üzerinde bulunmalıdır.) Sadece şu adımları izlemeniz yeterlidir:
1.
Denetimi yapılacak klasör veya dosyaya sağ fare
düğmesiyle tıklayın ve Properties’ i seçin.
2.
Security sayfasında Auditing’ e tıklayın.
3.
Eğer bir klasör seçmişseniz, denetim kapsamını belirlemek
için Replace Auditing On Subdirectories ve Replace Auditing On Existing Files
onay kutularını kullanın.
• Denetimi, bir klasöre, varolan tüm alt klasör
ve dosyalarına uygulamak için her iki onay kutusunu da seçin.
• Denetimi, bir klasöre ve onun dosyalarına
(alt klasörleri göz ardı ederek) uygulamak için yalnızca Replace Auditing On
Existing Files’ seçin.
• Denetimi, yalnızca bir dosyaya (tüm dosya ve
alt klasörleri göz ardı ederek) uygulamak için, her iki onay kutusunu da
temizleyin.
• Denetimi, klasöre ve alt klasörlerine
uygulamak (ve dosyaları göz ardı etmek) için, Replace Auditing On
Subdirectories’ i seçin ve Replace Auditing On Existing Files’ temizleyin.
4.
Sonra, dosya ve klasörlerini denetlemek istediğiniz
kullanıcıyı seçin. Users and Groups iletişim kutusunu açmak için Add’ e
tıklayın.
5.
Dosya ve klasör kullanımını denetlemek istediğiniz
kullanıcı veya grupları seçin. Tüm adlar Add Names iletişim kutusunda
görününceye kadar Add’ e tıklayın. Directory Auditing iletişim kutusuna geri
dönmek için OK’ e tıklayın.
6.
Denetimini yapmak istediğiniz olayları seçin; bilgiyi
kaydetmek için OK’ e tıklayın.
Bir yazıcı denetimi
yapılandırmak için şu adımlan izleyin:
1.
Printers klasörünü açın ve denetlemek istediğiniz
yazıcıya sağ fare düğmesiyle tıklayın. Açılan menuden Properties’ a seçin.
2.
Açılan iletişim kutusunda Security sekmesine, sonra da
Auditing’ e tıklayın.
3.
Add Users And Groups iletişim kutusunu açmak için
Printer Auditing iletişim kutusunda Add düğmesine tıklayın.
4.
Söz konusu yazıcıyla ilgili hareketlerini denetlemek
istediğiniz kişi ve grubun adını seçin ve Add’ e tıklayın. İstediğiniz tüm
adlar Add Names iletişim kutusunda görününce OK’ e tıklayın.
5.
Printer Auditing iletişim kutusuna geri dönerek,
denetlemek istediğiniz olayları seçin. İşiniz bittiğinde OK’ e tıklayın.
Denetimin sonuçları, Event Viewer’ da okuyabileceğiniz Security günlüğünde gösterilecektir.
Diğer bilgisayarlardaki olay günlüklerini görmek için Event Viewer’ a açın ve Log menüsünden Select Computer’ u seçin. iletişim kutusunda olay günlüğünü görüntülemek istediğiniz bilgisayara çift tıklayın. Diğer bilgisayarın Event Viewer’ açılacak ve siz de bir sistem yöneticisi olarak bu günlüğü sanki kendinizinmiş gibi yönlendirebileceksiniz.
Her olay günlüğü, varsayılan
ayar olarak 512 KB ile sınırlanmıştır.
Olay günlüklerini
yapılandırmak için şu adımlan izleyin:
1.
Event Viewer’
açın ve Log menüsünden Log Settings’ i seçin.
2.
Event Log Settings iletişim kutusunda değiştirmek
istediğiniz günlüğü seçin.
3.
Maksimum günlük boyutunu seçin.
4.
Tam bir günlüğün nasıl tutulacağını seçin:
• Overwrite Events as Needed
(Gerektiğinde Olayların Üzerine Yaz) Günlük dolduğunda, en yeni günlük girişi
en eskisini yok edecektir.
• Overwrite Events Older than x
Days (x Günlerinden Önceki Olayların Üzerine Yaz) Günlüğü, belirlenmiş sayıdaki günler
için tutar; günlüğün boyutu, seçilen KB sayısını aşmış bile olsa, o sayıda gün
için günlük tutulacaktır.
• Do Not Overwrite Events (Olayların
Üzerine Yazma) Tüm olayları tutar ve günlüğün elle temizlenmesini gerektirir;
kendini otomatik olarak temizlemez.
5.
İşiniz bittiğinde OK’ e tıklayın.
Windows NT Diagnostics
aracı, (başka türlü gizli kalacak olan) bilgisayarınız hakkındaki bilgilere
bakabilmenizi sağlayan bir yoldur. Administrative Tools menüsünden Windows NT
Diagnostics’ i açın.
Çeşidi sayfalarda
bulabilecekleriniz şunlardır:
• Version işletim
sistemi sürüm numarası, yüklenmiş olan hizmet paketlerinin kayıtları ve kayıtlı
sahip.
• System ROM BIOS
ve CPU bilgisi.
• Display Video
ayarlarını, video kartı üreticisini, video belleğini ve video yonga türünü
kapsayan video bilgisi.
• Drivers Tur veya
ada göre listelenmiş, söz konusu bilgisayara bağlı tüm sürücüler.
• Memory Bellek
hakkında her zaman bilmek istediğinizden çok daha fazlası. Aralarında en ilginç
olanı, gerçek fiziksel bellek (yüklü ve geçerli olan RAM miktarı) ve sayfa
dosyası numaralarıdır. Sayfa-dosyası alanı, sanal bellek olarak da bilinen bir
takas dosyasıdır.
• Services Söz konusu
bilgisayardaki hizmetlerin durumu. Aygıtların durumunu görmek için Devices’ a
tıklayın. Bu listelerden herhangi biri üzerinde değişiklik yapmak için, Control Panel’ da ki Devices veya Services
simgesine tıklayın.
• Resources IRQ’ ler,
"I/O bağlantı noktaları, Direct Memory Access kanalları gibi, herkesin
bilmesi gerekmeyen bilgiler.
• Environment Çalışmakta
olduğunuz bilgisayarla ilgili yararlı bilgi (işlemci türü ve çeşitli yollar).
• Network Geçerli ağ
istatistiklerini de içeren, ağ bilgileri.
Sunucularınızda olup
bitenleri belirlemenize yardımcı olacak başka bir araçta Performance Monitor’
dur. Bilgiyi bir grafik, bir günlük veya bir rapor olarak sunabildiği gibi,
önemli bir olay çıktığında ağdaki herhangi birine uyarı da gönderir.
Ağınızda ortaya çıkacak en
yaygın sorunlar, fazla yüklenilmiş işlemciler, yetersiz bellek ve yapılan işe
uygun olmayan ağ yazılım ve donanımıdır. Keşif gezisine başladığınızda,
öncelikle aşağıdaki üç alana bakmalısınız.
Performance Monitor’ ü
açtığınızda, Chart görünümünde olursunuz. Bol miktarda seçenekleri olan bir
iletişim kutusunu açmak için Edit menüsünden Add to Chart’ ı seçin.
Bir işlemciye fazla
yüklenilip yüklenilmediğinin iyi bir belirteci, işlemcinin dolu geçen zaman
yüzdesini gösteren % Processor Time’ dır. LogicalDisk nesnesinin altındaki
Average Disk Queue Length (diskte beklemekte olan ortalama okuma ve yazma
sayısı) sabit sürücü kullanım sırasının uzunluğunu gösterecektir. Eğer ağınızın
başarımıyla ilgileniyorsanız, bu sıranın kısa olması gerektiğini söylemeye
gerek yoktur. Memory nesnesini seçin ve sonra da sunucunun ne sıklıkla
bellekten sürücüye bilgi geçirdiğini söyleyecek olan Pages/Sec’ i seçin. Yüksek
bir geçiş oranı, sunucunun yetersiz belleği olduğu ve dolayısıyla da gerekenden
daha yavaş çalıştığı anlamına gelecektir.
İpucu
Performance Monitor’ deki bilgiyi düzenli olarak günlük biçiminde tutmalı
ve kaydetmelisiniz. Bunun, ağ düzgün çalışırken yapılması, taban çizgisi oluşturmanızı (baselining) sağlar; kötü giden bir
şeyler olduğunda, yeni günlükler yaratıp nerede fark olduğunu görmek için
onları taban çizgisi günlükleriyle karşılaştırabilirsiniz.
Performance Monitor’ ü, ağda
belirli bir olay oluştuğunda sizi (veya başka birini) bilgilendirmesi için de
kullanabilirsiniz. Örneğin, RCISVR’ da ki işlemci, zamanının yarısında dolu
olursa yöneticiye gidecek bir uyarı saptadığınızı varsayın:
1. Performance Monitor’ açın ve View menüsünden Alert’ i seçin.
2. Edit menüsünden Add to
Alert’ i seçin.
3. Bir nesneyi, bir sayacı
ve Alert if’ in altında uyarı için koşulları seçin. Add’ e, sonra da Done’ a
tıklayın.
4. Options menüsünden Alert’
i seçin ve bu uyarıyla ne yapacağınızı belirleyin:
• Performance Monitor’ n Alert görünümünü açın.
• Application günlüğüne (Event Viewer’ da)
olayı kaydedin.
• Bir ağ uyarısı için, Send Network Message
onay kutusunu seçin ve Net Name metin kutusuna uyarılacak kişinin oturum açma
adını verin.
• Uyarının ne sıklıkla güncelleneceğini seçin.
5. İşiniz bittiğinde OK’ e tıklayın.
Performance Monitor,
yönetimin o pek sevdiği raporlardan da bolca üretebilmektedir. Sonradan bir
elektronik tablo programına gönderilip grafiğe dönüştürülebilecek ya da ekranda
gösterilebilecek istatistiksel bilgiyi de günlük haline getirebilirsiniz.
Performance Monitor’ da
veriyi günlük haline getirmek için şu adımları izleyin:
1.
View menüsünden Log’ a, sonra da Edit menüsünden Add
to Log’ seçin.
2.
Görebileceğiniz gibi, günlüğe nesneler (ancak Chart
görünümünde olduğu gibi tek bir yönünü değil, nesnenin tümünü) de
ekleyebilirsiniz. Her seçimden sonra Add’ e tıklayarak istediğiniz nesneleri
seçin. Bitirdiğinizde Done’ a tıklayın.
3.
Options menüsünden Log’ u seçin ve günlüğünüze bir ad verin. Günlüğün
ne sıklıkla güncellenmesini istediğinizi seçin. Bitirdiğinizde Start Log’ a
tıklayın.
Hem sabit disk alt sistemlerinizdeki sorunları taramak, hem de zaman içinde oluşabilecek düzenli sabit disk başarım düşüşünden kendinizi korumak için yapabileceğiniz çeşitli şeyler vardır.
Önleyici bakım her zaman tepkisel
bakıma yeğlenir. Çökmüş bir dosya sistemini kurtarabilmek parlak bir başarıdır;
ancak olabilecekleri önceden kestirmek daha önemlidir.
Windows NT Server, 4. sürümünde FAT ve NTFS olmak üzere yalnızca iki tür yerli dosya sistemini desteklemektedir.
FAT en azından, 1981 ‘ de IBM PC-DOS ve MS-DOS’ un
başlamasından beri FAT dosya sisteminin çekirdeği ve admin kaynağı, diskteki
her dosyanın başlama noktasını (ama yalnızca
başlama noktasını) listeleyen bir dosya ayırma tablosudur. İlkiyle bir sorun
yaşanması olasılığına karşı, diskte ikinci bir dosya ayırma tablosu sürümünü
tutabilecek kadar da akıllıdır.
FAT dosya sistemlerinin parçalara ayrılması
İşletim sistemi bir dosyayı okumak istediğinde öncelikle,
başlama noktasının adresi için FAT’ a başvurur ve sonra da dosyanın (küme olarak da bilinen) ilk dosya ayırma
biriminin sonundaki bir işaretçiyi okur; o da dosyanın bir sonraki dosya ayırma
birimini gösterir ve sistem dosyanın sonuna gelene kadar bu böyle devam eder.
Ancak dosya, zaman içinde büyüdükçe, artık sabit disk
üzerindeki ilk alanına sığmayabilecektir. Dosyanın bütününü alabilecek bir
sabit disk parçası aramak yerine, işletim sistemi tembellik yapar (eski parçayı
daha önceden bulunduğu yere yazar ve sonra da ekstra parçayı koymak için bir
yer aramayı dener). Bu onu, dosyanın eski parçası için FAT’ ı güncelleme
zorunluluğundan kurtarır.
Bir dosya zaman içinde küçülüp
büyüdükçe, bir sürü parçalanmış dosya içeren bir disk ortaya çıkar. Bu da,
bitişik veri kesimlerini okuma ve yazma eğilimindeki tipik disk erişimi için
gerekli süreyi önemli ölçüde artırır.
Küme
boyutu ve FAT oylum boyutu
Bir çok uygulama için başka bir önemli sorun da, FAT dosya sistemlerinin günümüzde oldukça büyük boyutlardaki sabit sürücülerle ilgilenmesidir.
FAT veri tasarımı ve tablo
boyutundan dolayı, her dosyanın dosya ayırma başlangıç birimi işaretçisi 16 bit
depolama alanlarında tutulmaktadır, Böyle olduğunda, yalnızca maksimum 216
(veya 65.536) dosya ayırma birimini destekleyebilir, çünkü adres alanı için
sahip olduğu yer bu kadardır. Dolayısıyla sabit sürücünüzün boyutu büyüdükçe,
Windows NT (ve FAT dosya sistemlerini destekleyen tüm işletim sistemleri) daha
büyük boyutlu oylumları destekleme gereğini duyar. Dosya başlangıç işaretçilerinin boyutunu
büyütemediği için, dosyayı oluşturan her kümenin boyutunu büyütür.
Boyutları giderek artan ve maliyetleri ise neredeyse saatte bir azalan çağdaş sabit sürücüler ortamında FAT, etkili yaşantısının son demlerini sürdürmektedir. Artık sahneye Windows NT dosya sistemi (NTFS) girmiştir.
Microsoft, Windows NT’ yi ve onunla birlikte yepyeni bir dosya sistemi olan NTFS’ yi 1993’ te tanıttı, NTFS, FAT dosya sisteminin eksiklerini kapatacak ve güvenli bir işletim sisteminin gereksinimlerini karşılayacak nitelikte, sağlam, güvenli ve kurtarılabilir bir dosya sistemi sağlamak için tasarlanmıştır.
NTFS’ de dosya sisteminin
her parçasına bir dosya gibi davranılır. Örneğin, bir dizin, o dizin içindeki
dosyaların tanımını içeren bir dosyadır. Dosya sisteminin tamamı için tüm meta
veriyi (yer bilgisini) içeren Master File Table’ ın (MFT) kendisi bile bir
dosyadır.
MFT, her dosya için bir
kayıt içermekte, ilk l6 kaydı kendi kullanımına ve bu serinin ilk kaydını da
MFT dosyasının kendi meta verisine ayırmıştır, İkinci kayıt, (ilki bozulursa
kullanılacak olan MFT kopyasını içeren) MFT ikiz dosyasını gösterir, Ancak, FAT
çoğaltımının aksine MFT ikiz dosyası, ilk dosyadan uzakta, diskin mantıksal
merkezinde konumlandırılmıştır. MFT’ deki üçüncü kayıt ise bir sistem çökmesi
durumunda kurtarmayı kolaylaştırmaya yarayan bir günlük dosyasıdır.
MFT’ deki, on yedinci
kayıttan başlayarak her kayıt, diskteki bir dosya veya dizini tanımlar. Eğer
dosya küçükse (kabaca 1.5 KB veya altı), dosyanın bütünü MFT’ de içerilir, bu
da dosya erişimini hızlandıracaktır. Eğer dosya MFT’ ye sığmayacak kadar
büyükse MFT, tüm dosya parçalarının işaretçilerini depolayacaktır.
Parçalanma
ve NTFS
Windows NT Server bir
dosyanın tamamını MFT’ ye sığdırdığında, kuşkusuz bu dosya, parçalanmayacaktır.
Bununla birlikte, eğer dosya MFT’ ye sığmazsa, MFT’ ye kısmen yazılacak ve
sonra da veri kesimlerinin bitişik dizisi
olarak (bitişik dizi için yer olduğu varsayımıyla) diskte yazılacaktır.
Zaman içinde, özellikle bir oylum dolduğunda, diskte verinin depolandığı gerçek konumlar, parçalanıp diske yayılmış olacaktır, Bu, bir arıza veya disk başarısızlığı durumunda veri kaybına uğrama olasılığını arttırmayacaktır, çünkü başka bir konumda MFT’ nin tam bir ikiz kopyası bulunmaktadır; ancak bu, dosyanın tamamının okunmasını çok yavaşlatır.
Kurtarılabilirlik
ve oturum açma
Dosya sistemi üzerinde yapılan tüm değişiklikler, önce bir günlük dosyasına kaydedilir; sonra gereği yapılır ve iş bittiğinde tamamlanmış olarak işaretlenir. Bu, sistem tekrar çevrimiçine geldiğinde, tamamlanmamış herhangi bir hareketi geri döndürerek dosya sisteminin kurtarılmasını sağlar. Sistem yeniden çalışır duruma geldiğinde, bu geri dönüş, saniyeler kadar kısa bir sürede gerçekleşir ve tam işlevselliğe dönüş için çok hızlı bir iyileşme sağlar. Dahası, dosya sisteminin belirsiz bir durumda bırakılmadığını da garantilemektedir.
NOT
Bazı hata toleranslı dosya sistemlerinin aksine NTFS hareket modeli, bir
çökme durumunda kullanıcı verisinin tümüyle kurtarılmasını değil, yalnızca tüm
dosya sisteminin bütünlüğünü garanti edebilir.
Küme
boyutu ve NTFS oylum boyutu
Oylumu biçimlediğinizde açık bir küme boyutunu da seçebilirsiniz. Seçenekler, küme başına 512 bayt, 1 KB, 2 KB, 4 KB, 8 KB, l6 KB, 32 KB ve 64 KB’ dır; ancak sıkıştırma kullanılmışsa yalnızca 4 KB’ a kadar olan küme boyutları desteklenmektedir,
Normalde, Windows NT Server’ ın uygun küme boyutunu seçmesine izin verirsiniz; ancak, oylumu biçimlendirirken komut satırına gidip FORMAT/A:<size> seçeneğini kullanarak varsayılan ayarın üzerine yazabilirsiniz, Ancak açık söyleyelim, bunu yapmanızı önermiyoruz. Varsayılanlar her zaman iyidir.
Windows NT Server, temel
disk araçlarının grafiksel gösterimini sağlar, Bir oylumu biçimlendirebilir, bütünlüğünü
denetleyebilir, (eğer bir NTFS oylumu ise) sıkıştırmayı etkinleştirebilir veya
elinizi fareden çekmeden bir yedeklemeyi başlatabilirsiniz. Bu araçlara gitmek
için, Explorer penceresinde sürücü simgesine sağ fare düğmesiyle , tıklayarak
Properties’ i seçin.
Sürücü özellikleri sayfasındaki ilk sekme, seçmiş olduğunuz oylumla ilgili temel istatistikleri gösterecektir. Gözlemekte olduğunuz bir NTFS oylumu ise, sol alt köşede oylum sıkıştırmasını etkinleştiren küçük bir onay kutusunu görebilirsiniz.
Bu bölümün konusu disk
bakımı olduğundan, ikinci sekmeye (Tools) tıklayın. Birçok durumda birleştirme
seçeneği kapalı olacak ve sürücünüzü birleştirme şansınız da olmayacaktır.
Windows NT için en yaygın olarak kullanılan disk birleştirme programı Executive
SoftWare’ in Diskeeper programıdır. Diskeeper Lite olarak bilinen sınırlı bir
sürüm, aşağıdaki Executive SoftWare Web bölgesinden ücretsiz yüklenebilir:
http: / /www.execsoft.com
Diskeeper Lite’ ı yüklemenizden sonra, Properties sayfasındaki birleştirme seçeneği artık hiçbir şekilde kapalı olmayacaktır ve siz de NTFS ve FAT oylumlarınızı doğrudan birleştirebileceksiniz.
İletişim kutusunun Tools sekmesinde üç düğme vardır: Defragment Now düğmesi (Diskeeper gibi bir üçüncü parti birleştirme programı kullanıldığında etkindir). Windows NT Backup programını (NTBACKUP.EXE) başlatmak için Backup Now düğmesi ve oylum üzerindeki dosya sisteminin bütünlüğünü denetlemek için Check Now düğmesi.
Eğer sunucunuz bir FAT oylumu kullanıyorsa hatalar için düzenli olarak onu denetlemek isteyeceksiniz. Yalnızca hızlı bir denetim istiyorsanız Check Disk iletişim kutusundaki seçeneklerden hiçbirini seçmeyin; Start düğmesine tıklayın. Windows NT Server, tutarsızlık olmadığından emin olmak için FAT veya MFT’ yi araştıracaktır. Windows NT Server’ ın bozuk kesimler için tüm diski araştırmasını istiyorsanız, ilgili seçeneğe tıklayın; komut satırında çalışıyorsanız bu, chkdsk/r eşdeğeridir. Windows NT Server’ ın bulduğu hataları otomatik olarak gidermesini istiyorsanız, ilgili seçeneğe tıklayın; bu, komut satırından chkdsk/f’ i çalıştırmaya eşdeğerdir. Ancak dosya sistem hatalarını gidermek için Windows NT Server’ ın makinenin ilk ön yüklemesinde chkdsk’ i çalıştırması gerekecektir.
Dolayısıyla bu seçeneği
seçerseniz, bir ileti ekrana gelir. Yes’
e tıklayın; sunucunuzun bir sonraki yeniden ön yüklemesinde, sistemin oylumu
inceden inceye denetlemesi nedeniyle, açılış için biraz beklemeniz
gerekecektir.
Windows NT yedeklemesi,
yalnızca manyetik bantlarla çalışması ve disket kullanımına izin vermemesi ile,
Microsoft Windows ürünlerinin içerdiği önceki yedekleme programlarından
farklıdır
Bu bölümde, Windows NT
Server 4.0’ le birlikte gelen araçlar üzerinde duracağız. Çeşitli senaryolara
ve yedekleme yöntemlerine göz atacağız. Son olarak da, günün birinde gerekirse
diye, geri yükleme süreciyle uğraşacağız. Uygulamalar kolayca yerine konabilir,
ancak verinin paha biçilmez bir değeri vardır.
Bir veri yedekleme planı
geliştirecekseniz, şunları düşünmeniz gerekir:
• Gerekli araç gereç
• Manyetik bant sürücüsü için en iyi konum
• Uygulanması gereken yedekleme türü
Yedekleme için yaygın
kullanılan ve Windows NT Backup’ ta tek seçenek olan ortam, manyetik banttır.
Günümüzde üç popüler manyetik bant türü vardır:
• Çeyrek inç kartuş- Quarter-inch cartridge
CQIC)
• Dijital ses bandı - Digital audio tape (DAT)
• 8 mm kaset
Manyetik bant yedekleme
sistemini seçerken, şu unsurları göz önünde bulundurmanız iyi olacaktır:
• Sürücü, hata taraması ve düzeltmesi sağlıyor
mu?
• Sürücü veri sıkıştırması sağlıyor mu?
• Sürücü, yeterli sığa sunabiliyor mu?
• Sürücü güvenilir mi?
• Manyetik bant ortamının maliyeti nedir?
• Manyetik bant sürücüsünün kendisinin maliyeti
nedir?
Gerçek yedekleriniz için
seçtiğiniz konum, büyük ölçüde, yapılmakta olan yedekleme türlerine
dayanmaktadır. Üç ana seçenek vardır:
• Yalnızca sunucu yedeklemesi Sadece gerçek sunucudaki veri
dosyaları ve uygulamalar yedeklenir.
• Yerel iş istasyonu yedeklemesi Burada her
iş istasyonunun kendi manyetik bant yedeği vardır ve yedekleme sorumluluğu
kullanıcıdadır.
• Hem sunucu hem de iş istasyonlarının yedeklenmesi Bu senaryoda,
kuruluşun her bölümünde o bölüme ait birimlerin yedeklenmesinden sorumlu en az
bir kişi vardır. Sunucu bilişim ekibi tarafından veya ağdaki bölüm-düzeyi
yedeklemenin bir parçası olarak kullanılabilir.
Sunucuda veya iş
istasyonunda yapabileceğiniz beş yedekleme türü vardır:
• Bir normal
yedekleme, seçili tüm dosyaları arşivler ve her birini yedeklenmiş olarak
işaretler. Bu yedekleme, geri yüklemesi en hızlı olan yedeklemedir.
• Bir artımlı
yedekleme, yalnızca son normal yedeklemeden buyana yaratılan ve
değiştirilen dosyaları arşivler. O da, dosyaları yedeklenmiş olarak işaretler.
• Bir türev
yedekleme, yalnızca son normal yedeklemeden sonra yaratılmış veya
değiştirilmiş dosyaları arşivler. Bu yöntem, dosyaları yedeklenmiş olarak
işaretlemez; son normal yedekleme kayıtlarının bütünlüğüne güvenir.
• Bir kopya
yedeklemesi, seçili tüm dosyaları arşivler, ancak dosyaları yedeklenmiş
olarak işaretlemez. Bir kopya yedeklemesi, zamanlaması yapılmış bir artımlı
yedekleme ile son normal yedekleme arasındaki dosyaları yedeklemek istediğiniz
zaman faydalı olacaktır.
• Bir günlük
yedekleme, o gün değiştirilmiş olan seçili dosyaların hepsini arşivler
ancak dosyaları yedeklenmiş olarak işaretlemez.
Bir manyetik bandın
bozulması olasılığına karşı elinizin altında her zaman en az iki tane acil
değiştirme bantı bulundurun. Manyetik bantların öngörülen bir ömürleri vardır;
bu zamanın ötesinde kullanmayı planlamayın.
Manyetik bant döngüsüne
ilişkin ilk plan, dört manyetik bant setini içermektedir. Her set 12-haftalık
bir zamanlamayla kullanılır ve her bir set için de 10 bant gerekmektedir Her
gün farklı bir manyetik bant kullanılır. Pazartesiden Perşembe’ e kadar her gün
artımlı yedekleme uygulanır. Cuma günü ise normal yedekleme yapılır. Normal
yedeklemenin bitirilmesinden sonraki ikinci haftanın sonunda, ilk haftanın
normal yedekleme bandı dışarıda güvenli bir yerde depolanır. Üçüncü haftanın
sonunda, ilk haftanın normal yedekleme bandı geri getirilir ve ikinci haftanın
normal yedekleme bandı dışarıya alınır. Bu yordam on iki haftalık bir döngü
boyunca devam eder, ki bu sürede on iki bant güvenli bir yerde depolanmış olur
ve yeni bir bant seti başlatılır.
Üç bant, bir ayın ilk üç
Cuma’ da normal yedekleme için kullanılır. Kalan 12 bant ise, her ayın dördüncü
Cuma’ da normal yedekleme için kullanılır. On iki adet dördüncü-Cuma yedekleme
bantları, dışarıda güvenli bir yerde depolanırlar.
Sunucu tabanlı bir ağda en
iyi seçim, bir sunucu yedekleme stratejisi belirlemektir. Bu senaryoda,
manyetik bant sürücüleri doğrudan sunucuya iliştirilirler ve yedekleme de,
yapılan zamanlamaya göre çalıştırılır. Sunucu tabanlı bir yedeklemenin, istemci
tabanlı bir yedeklemeye göre çeşitli avantajları vardır. Bunlardan biri, daha
az manyetik bant sürücüsünün gerekli oluşudur; bir başkası ise, normalde tek
bir kişinin yedekleme yönetiminden sorumlu olabilmesidir.
Bununla birlikte, sunucu
yedeklemesinin en büyük dezavantajlarından biri, yedeklemeleri istemci
düzeyinde de yapmadığınız sürece, istemci kayıt ve günlük dosyaları için yedeklerinizin
olmamasıdır.
İstemci tabanlı bir
yedeklemenin desteklenmesi, sunucu tabanlı bir yedeklemeye göre daha pahalıdır.
Bununla birlikte, böyle bir planın avantajları, daha hızlı yedekleme, daha kısa
geri yükleme süreleri ve uzun bir yedekleme yordamı sırasında daha az ağ
kaynağı kullanımıdır. Bir başka avantajı da, istemcinin ağa sağlıklı bağlantısı
açısından önemli olan, yerel kayıt ve günlük dosyalarının yedeğine sahip
olabilmenizdir.
Daha dengeli bir yaklaşım,
sunucu ve istemci tabanlı yedekleme yöntemlerinin bir bileşimini kullanmaktır.
Sunucu tabanlı yedekleme, merkezi olarak depolanmış verilerle iyi çalışır;
istemci tabanlı yedekleme ise, bir istemci bilgisayarın doğru görüntülerini
elde etmek için esastır.
Bazı yöneticiler, Windows NT
Backup’ ın (NTBACKUP.EXE) az sayıda geliştirilmiş seçeneği olan basit bir temel
yedekleme hizmeti olmasından dolayı, üçüncü parti girişimciler tarafından
sağlanan yedekleme araçlarını kullanma gereğini duyarlar. Bununla birlikte,
Windows NT sizin için şunları yapar:
• Beş tür yedeklemenin hepsini yapar.
• Çoklu yedek setlerini tek bir manyetik banda
yerleştirir.
• Hem yedek setleri, hem de yedek dosyalarıyla
çoklu bantları kapsar.
• Sürücünün tamamı veya seçilen dizinleri için
yinelenen yedekleri otomatikleştirmek için bir toplu iş dosyası yaratır.
• Bir yedeklemeye ilişkin olayları bir günlüğe
kaydeder.
• Bir NTFS veya FAT bölmesindeki hem yerel hem
de uzak dosyaları yedekler ve geri yükler.
• Oylum adı, dizin adı ve tek tek dosya
adlarına göre, yedeklemek ve geri yüklemek için dosyalar seçer.
• Güvenilirliği sağlamak için yedekleme
bütünlüğünün doğrulamasını çalıştırır.
Aşağıdaki dosya türleri,
Windows NT Backup’ ı çalıştırdığınızda otomatik olarak
yedeklenmez.
• Okuma izninizin olmadığı dosyalar. Yalnızca
yedekleme ayrıcalıkları olan kişiler, sahibi olmadıkları dosyaları
kopyalayabilirler.
• Sayfalandırma dosyaları. (Bunlar sanal bellek için kullanılan geçici
dosyalardır.)
• Uzak bilgisayarlardaki
kayıtlar. Windows NT Backup yalnızca yerel kaydı yedekler.
• Uygulama yazılımı tarafından kilitlenen
dosyalar. Windows NT, iki tür dosyayı kilitler: olay günlükleri ve kayıt
dosyaları. Bununla birlikte, Windows NT Backup, işletim sisteminin parçası olan
tüm dosyaların yedeklerini destekler.
Eğer Windows NT Backup,
"share/read" kipinde açılmış bir dosyayla karşılaşırsa, dosyanın
kaydedilen en son sürümünü yedekler.
Bir Windows NT
bilgisayarında, yalnızca yöneticiler ve yedekleme işletmenleri, sahibi
olmadıkları veya erişimlerinin olmadığı dosyaları (korunan dosyalar) yedeklemek
için, varsayılan ayrıcalıklara sahiptir. Diğer kullanıcılar, yalnızca
"read" erişimine sahip oldukları dosyaları yedekleyebilirler. Dosya
aktarımı amacıyla yaratılmış bantlara erişimi sakın kısıtlamayın.
Yedekleme ve geri yükleme
ayrıcalıklarını, ağınızın yedeklenmesi için düzenli görevleri olan birkaç
kişiye ayırın. Dosyaları, normalde erişiminizin olduğu bir sürücüye yedekleyebilirsiniz.
Aksi durumda, Administrators ya da Backup Operators gruplarından birinin üyesi
olarak oturum açmanız gerekir.
Windows NT, her
başlatışınızda, manyetik bant sürücü donanımınızı otomatik olarak denetler.
Windows NT Backup’ ı etkinleştirdiğinizde, donanımı başlatır ve kullanıma hazır
duruma getirir. Kullanmak istediğiniz manyetik bant sürücüsünü seçmek için,
Operations menüsünden Hardware Setup komutunu seçin.
Aşağıdaki madde imli liste,
yapılandırması iletişim kutusundaki bilgi ve seçenekleri açıklamaktadır.
• Current Tape Geçerli
bandın adını (bir bant yüklü ise, boş değil server biçimlendirmesi tanınıyorsa)
gösterir.
• Creation Date Orijinal
yedekleme setinin yaratılma ve üzerine yazılma tarihini gösterir.
• Owner Bantın
sahibini (banta ilk yedekleme setini koyan kişi) gösterir.
• Tape Name En fazla
32 karakterlik geçerli bant adını yaratabilir veya değiştirebilirsiniz.
• Append Bu işlem,
etkin bant üzerindeki son yedekleme setinin sonuna set(ler) ekler. Bu işlemde,
Tape Name ve Restrict Access To Owner Or Administrator kullanılamaz.
• Replace Bu işlem,
bant üzerindeki tüm bilginin üzerine yazar. Ancak, bu seçimi onaylamazsanız,
onun yerine yeni bir ileti, ekleme seçeneğini sunar.
• Verify After Backup Manyetik
banda yazılmış dosyalar ile diskteki dosyalar arasında bir doğrulama
karşılaştırması yapılıp yapılmayacağını belirleyebilirsiniz.
• Restrict Access to Owner or Administrator Manyetik bandı "güvenli" olarak
tanımlayabilirsiniz. Yalnızca bandın sahibi veya Administrators ya da Backup Operators
grubunun bir üyesi, Windows NT Backup’ ı kullanarak bant üzerinde yazma, okuma
ve silme işlemleri yapabilir.
Windows NT Backup
uygulamasını başlattığınızda, ilk iş olarak bir manyetik bant sürücüsü bulmak
için tarama yapar. Device Registry kayıtlarıyla bir çelişki bulursa, Control
Panel’ da ki Install Tape Device simgesine gitmenizi ister. İşte orada,
manyetik bant sürücü donanımınız için doğru aygıt sunucusunu yükleyebilirsiniz.
Yalnızca yerel bilgisayarınızdaki sürücüleri, ağ sürücülerini veya yeterli
ayrıcalıklarınızın olduğu dizinleri yedekleyebilirsiniz. Geri yükleme işlemi
için de uygun ayrıcalıklarınızın olması gerekir. Administrator veya Backup
hakları olanlar, ağ üzerindeki kullanılabilir sürücülerin tümüne erişim hakkına
sahiptir.
Menü çubuğu, Operations ve
Select menülerindeki en yaygın kullanılan komutları sunmaktadır. Bu menülerde
bulunabilecek seçenekler, Tablo’ da listelenmiştir.
Operations
ve Select Menülerindeki Yaygın Kullanılan Komutlar
|
Backup |
Bilgisayarın
erişebildiği sürücülerde seçili dosyaların yedeklenmesini başlatır. |
|
Restore |
Seçili
manyetik bandın, seçili yedek setin veya her ikisinin geri yüklemesini
başlatır. Bir yedekten tek bir dosyayı da seçip geri yükleyebilirsiniz. |
|
Catalog |
Yüklenmiş
manyetik bant üzerindeki yedek setler için bir arama işlemi başlatır. |
|
Erase Tape |
Bir
manyetik bant kartuşunun içeriğini temizler. |
|
Retension Tape |
Bir
yedeklemeyi yaparken veya geri yüklerken, kafalar üzerinden kaymaması için
manyetik bandı sıkılaştırarak koruma sağlar. |
|
Eject Tape |
Yüklenmiş
manyetik bandı, sürücüsünden çıkarır. |
|
Format Tape |
Yeni
görünmesi için, içeriğini silerek manyetik bant kartuşunu biçimlendirir. |
|
Hardware Setup |
Hangi
bant sürücüsünün yüklü olduğunu doğrular ve sunucu üzerinde birden fazla bant
sürücüsü yüklü ise, hangisinin kullanılacağını seçmenize izin verir. |
|
Check |
Yedeklenecek
sürücü, dizin veya dosyayı seçmenize izin verir. |
|
Uncheck |
Yedekleme
için önceden seçilmiş sürücü, dizin veya dosyayı seçimden çıkarır. |
Yedeklemek istediğiniz dosya
dizinlerini seçmek için, Drives simgesine çift tıklayın. Explorer’ a benzeyen
ikincil bir pencere açılır. Tüm sürücünün yedeklenmesini seçmek için, Drives
simgesinin yanındaki onay kutusuna tıklayın. Tüm sürücüyü seçimden çıkarmak
için, onay kutusunu temizleyin. Bu yedeğe katmak istediğiniz dizin veya
dosyaların onay kutusuna tıklayın. Yedeklemeye hazır olduğunuzda, pencereyi
kapatın.
Tanımlamış olduğunuz
yedeklemeyi başlatmak için, ona (32 karaktere kadar) bir ad verin ve
uygulayacağınız yedekleme türünü seçin: Normal (tam) ya da artımlı.
Almanız gereken sön karar,
yedekleme işleminin günlüğünü yaratmak isteyip istemediğinizdir. Aşağıda günlük
seçenekleri açıklanmaktadır:
• Full Detail Yedeklenen
tüm dizin ve dosyaların adlarını ve her birinin durumlarını da içerecek
şekilde, tüm hareketlerin günlüğünü tutarsınız.
• Summary Only Bir
manyetik bandın yüklenmesi, bir yedeklemenin başlangıç ve bitişi ve varsa,
atlanmış dosyalar gibi, yalnızca en önemli bilgileri günlüğe alırsınız.
• Don’ t Log Bir günlük
dosyası yaratmazsınız.
Artık yedeklemeyi
başlatabilirsiniz. Yedekleme için seçtiğiniz uygulamalardan birini kullanmayın.
Windows NT Backup açık dosyaları atlar; yedeklerinizde önemli bir uygulamanın
eksik olmasını istemezsiniz sanırız.
Windows NT Backup, hem toplu
iş dosyalarından, hem de komut dosyalarından yedekleri çalıştırmanıza izin
verir. Windows NT Backup komut satırı sözdizimi şöyledir:
ntbackup op path [/a] [/b] [/d "text"] [/e]
[/hc:{off - on}] [/l "file name"][/r] [/t {opt}] [/tape:{n}] [/v]
Ayrıca, kullanıcı girdisi
gerektiği için toplu iş dosyalarında kullanılmayan iki seçeneğiniz daha vardır:
Bandın silinmesine yol açan [/hopoll] ve yedekleme setinde bir bandın eksik
olduğunu ve geri yüklemenin her bandı ayrı bir varlık olarak algılayacağını
belirleyen [/missingtape].
Windows NT
Backup Komut ve Toplu İş Dosyası Seçenekleri
|
op |
backup |
Süreci
denetlemek için izleyen parametreleri kullanarak bir yedekleme işlemini
gerçekleştirir. |
|
|
eject |
Bandı
çıkarır. (Yalnızca/tape parametresi ile geçerlidir). |
|
path |
drives and directories |
Sürücü ve
dizinleri belirler. Bir komut satırı yedeklemesinde tek tek dosyalar ve
eşleme karakterleri desteklemez. |
|
/a |
|
Yedekleme
setleri otomatik olarak bandın sonuna eklenir.(path) altında birden fazla
sürücü belirlenir ama /a atlanırsa, bant silinecek, sonrada alan
her sürücü ona eklenecek şekilde ilk sürücü yazılacaktır. (Varsayılan ayar: off). |
|
/b |
|
Yerel
kayıt dosyalarını yedekler. (Varsayılan ayar:off.) |
|
/d |
"text" |
Gelecekte
kolay tanıyabilmek için, yedekleme setine ilişkin bir açıklamayı banda ekler. |
|
/e |
|
Yalnızca
istisnaların günlüğünü tutar. |
|
/hc: |
on |
Donanım
sıkıştırması kullanır. (Sürücü türü tarafından destekleniyorsa geçerli olur.) |
|
|
off |
Donanım
sıkıştırması kullanmaz. |
|
/l |
"file name" |
Dosya adı
ve yolunu günlüğe kaydeder. |
|
/r |
|
İzinlere
dayalı erişimi kısıtlar. (a/ açık ise geçerli değildir ve göz ardı edilir.) |
|
/t |
Normal |
Belirlenen
sürücü ve dizinlerin tam, normal bir yedeğini alır. Arşiv biti kapalıdır. |
|
|
Incremental |
Yalnızca,
son normal ya da artımlı yedeklemeden bu yana değiştirilen ve eklenen
dosyaları yedekler. Arşiv biti, yedeklenmiş dosyalarda kapalıdır. |
|
|
Differential |
Yalnızca,
son normal, tam yedeklemeden bu yana değişmiş veya eklenmiş dosyaları
yedekler. Arşiv biti yalnız bırakılır. |
|
|
Copy |
Belirlenen
sürücü ve dizinlerin tam yedeklemesini yapar. Arşiv biti dokunulmamış kalır. |
|
|
Daily |
O gün
değiştirilmiş veya eklenmiş tüm dosyaları yedekler. |
|
/tape: |
n |
O’ dan 9’
a herhangi bir sayı olabilen, n bant sürücüsünü kullanır. (Varsayılan ayar:
ilk sürücü (drive 0). |
|
/v |
|
Yedeklemenin
tam bir doğrulamasını yapar. |
Windows NT Server’ ın
"at" komutunun sözdizimi şöyledir:
at [\\computername] time
[/interactive] [/every:date[....] | /next:date[....]] command
at [\\computername] [[id]
[/delete] | [/delete [/yes]]
Bu sizin, örneğin her Perşembe, gelecek Pazar ya da her ayın ilk günü otomatik yürütülecek bir komut yaratmanızı sağlar.
"at" Komutu İçin Seçenekler
|
\\computername |
Etki alanındaki bir başka bilgisayardan çalıştırılacak
olan komutları zamanlamanıza izin verir. (Varsayılan ayar, geçerli
bilgisayardır.) |
|
time |
Komutu çalıştırma zamanı. (AM/PM ya da Military biçimi
kabul eder. |
|
/interactive |
Komut yürütüldüğünde, görevin oturum açmış herhangi bir
kullanıcının masa üstüyle etkileşimine izin verir. |
|
/every:date[,...] |
Bir sonraki eşleşen tarihte ve ondan sonraki eşleşen her
tarihte command’ ı çalıştırır. (Date, haftanın bir günü veya ayın bir
günü olabilir.) |
|
/next:date[,...] |
Bir sonraki eşleşen tarihte command’ ı çalıştırır. (Date
haftanın bir günü veya ayın bir günü olabilir.) |
|
command |
Belirlenen tarihte çalıştırılacak olan komut dosyası (.BAT
veya .CMD). |
|
id |
Silinecek görevin ID numarası |
|
/delete |
ID’ nin belirlediği görevi siler; hiç ID belirlenmemişse,
belirlenen bilgisayar üzerindeki tüm görevleri siler. |
|
/yes |
"Silme için onay isteyip durma, işini gör." |
"at" komutunu bir
toplu iş dosyası ile birleştirerek, her Pazar bir tam yedeklemeyi ve haftanın
diğer günleri de türev yedeklemeleri yapan üç toplu iş dosyasından oluşan bir
otomatik yedekleme seti yapabilirsiniz. Yedeklemeler otomatik man doğrulanır ve
yanlışlıkla üzerine yazmadığınızdan emin olmak için de, yedekleme bitince bandı
otomatik olarak çıkartır. İlk toplu iş dosyası (adı FULLBACK.BAT olabilir) banttaki
her şeyin üzerine yazarak C: ve D: sürücülerinin (kayıt da dahil) tam
yedeklemesini yapar.
Ayrıca tam bir doğrulama
yapar ve sonuçları C:\TEMP\FULL.LOG günlüğünde tutar. Son olarak da, işi
bittiğinde bandı çıkarır. Böyle bir toplu iş dosyası aşağıdakine benzer:
@echo off
ntbackup backup C: D: /v /b /l
"c:\temp\full.log" /t normal
ntbackup eject
ikinci toplu iş dosyası (adı
DIFFBACK.BAT olabilir), günlük türev yedeklemeleri yapar ve aşağıdaki gibi
olur:
@echo off
ntbackup backup C: D: /v /b /1
"c:\temp\diff.log" /t differential
ntbackup eject
Üçüncü toplu iş dosyası,
diğer ikisini çalıştırmak için bir çift "at" komutu kullanır.
"at" komutları şöyle olur:
at 3AM /every:Sunday
c:\bat\fullback.bat
at 3AM /every:M, T, M, Th, F, S c:\bat\diffback.bat
Bir yıkımın veri ve
uygulamalarınız üzerinde yaratabileceği etkileri en aza indirmenin yolu, etkili
bir kuruluş depolama yöntemi çözümü gerçekleştirmektir. Basitçe, yıkım için
plan yapın, hızla ve kolayca geri yüklenebilecek bir ağ tasarlayın.
Ağ yöneticisi olarak, ideal
durumda, platformların tümü için veri koruması sağlayan tek bir çözümünüzün
olması iyi olacaktır. Windows NT Server 4.0, sunucu sürücülerinizde NTFS biçimini kullandığınız
varsayımıyla bu yeteneği sağlar. Ayrıca, Windows NT Backup’ ın MS-DOS ya da
Microsoft Windows 3.1 iş istasyonları ile çalışmadığını da dikkate alın.
Bir yedekleme planı
geliştirmek, onu uygulamak ve sürdürmek, tek bir bilgisayarın veya tüm bir
şirket ağının başarıyla geri yüklenmesi açısından gereklidir.
Yedeklenmiş bilgi, geri
yüklenemezse yararsızdır. Günlük bakım için veri yükleme politikaları (acil
kurtarmadan söz etmiyoruz), yedekleme politikaları kadar önemlidir. Çok sayıda
dosyayı geri yüklemek istediğinizde, kullandığınız yedekleme türünü dikkate
almanız gerekir. Türev ya da artımlı yedekleme yapmışsanız, seçili dosyaları
önce en son normal yedeklemeden geri yükleyin. Sonra da dosyaları, sonraki
artımlı yedeklemelerinden geri yükleyin. En sonunda da, son artımlı
yedeklemeden sonra yapılmış en yeni türev yedeklemeyi geri yükleyin.
Aynı aileye ait olan
setlerin bilgisi, yedeğin son bandı üzerindedir. Bandın adı, Tapes penceresinin
sol gözünde, her bant simgesinin sağında görünür. Tapes penceresinin sağ
gözünde ise, aşağıdaki bilgi gösterilir.
• Yedeklenmiş olan sürücü
• Yedekleme set numarası
• Bant numarası ve onun bir bant seti içindeki
numarası
• Yedekleme bandı
• Yedekleme tarihi ve zamanı
• Yedekleme açıklaması
Bilgiyi geri yüklemek için
bir bant yerleştirdiğinizde, sağ gözde yalnızca ilk yedekleme setine ilişkin
bilgi görüntülenir. Her yedekleme setinde hangi dosyaların olduğunu bilmek
için, her setin kata loğunu tek tek yüklemelisiniz.
Windows NT Backup, bir
güvenlik önlemi olarak aşağıdakiler dışında tüm dosyaları geri yükler:
• Bir disk dosyasından daha eski olan bant
dosyaları. Geri yüklenmekte olan bir dosya, diskte zaten varsa ve disk dosyası
bant dosyasından daha yeni ise Backup programı, değiştirmeyi onaylamanızı
ister.
• Erişiminizin olmadığı bir dizine geri yüklenecek
olan veya yazma erişiminizin bulunmadığı bir dosya. Bu koşullar, geri yükleme
ayrıcalıklarınız varsa uygulanmaz.
Donanım başarısızlığı
nedeniyle bir sabit sürücünün tümüyle zarar görmesi durumunda, yerine koyulacak
sürücüye Windows NT Server 4.0’ ın yeniden yüklenmesi gerekir. Bunu
yaptığınızda, manyetik bant sürücüsünü yapılandırın.
Yerel kaydı geri yüklemek için, son normal yedekleme ve sonraki artımlı yedeklemeleri geri yükleyin. Bir normal geri yüklemenin tamamlanması, tüm dizinler için File Security Settings’ i de geri yükleyecektir. Bu bilgi, FAT bölmelerine değil, yalnızca NTFS bölmelerine geri yüklenecektir.