Disk Yapılandırması

Dosya hizmetleri sizin, yani sistem yöneticisinin, bir hata durumunda en fazla canını yakacak olan alandır. Ağınız için aşağıdaki koşulların karşılandığından emin olmak sizin işinizdir:

•   Kullanılabilir yeterli sabit sürücü alanı vardır.

•  Tüm dosyalar yedeklenmiştir.

•   Bir sistem hatası olduğunda dosyaları yeniden kurtarmak için gerekli yordamlar hazır beklemektedir.

•   Güvenlik yordamları, dosyalara yetkisiz erişimi engeller, ancak normal kullanıcılar için güçlük yaratmazlar.

Bu bölümde, Microsoft NT Server 4.0’ ın yerleşik Disk Administrator uygulamasını kullanarak depolama alt sisteminizin yapılandırılması üzerinde duracağız. Disk Adminis­trator yardımıyla, kullanıcılarınız için esnek, hızlı ve güvenilir bir dosya sistemini sağlayacak şekilde disk depolamasını kolayca yönetebilirsiniz.

Disk Administrator

Disk Administrator Bernoulli, ZIP ve Syquest gibi, kaldırılabilir sabit disk sürücüleri içeren sabit disk alt sistemini yönetmekte kullanacağınız araçtır. Disk Admin­istrator aracını, bölmeler yaratmak, değiştirmek veya ortadan kaldırmak, sürücüleri biçimlendirmek, belli oylumlara sabit disk harfleri atamak ve sizi sürücü hatasından koruyacak hata toleranslı sabit disk dizilerini yaratmak için kullanabilirsiniz. Disk Configuration görünümünü açmak için View menüsünden Disk Configuration’  seçin.

Disk Administrator’ a her girişinizde fare imleciyle diskin bir parçasına işaret edebilir ve bir menü açmak için farenin sağ düğmesine tıklayabilirsiniz.

Terminoloji

Disk Administrator kullanımının ayrıntılarına girmeden önce, hepimizin aynı şeyleri ifade etmek için aynı sözcükleri kullandığımızdan emin olmalıyız. Bu nedenle önce açıklamalarımızda kullanacağımız terimlere bir göz atalım.

•   Fiziksel sürücü (physical drive) Kasası, elektroniği, tabakları ve tüm diğer unsurları ile gerçek sabit diskin kendisidir.

•   Bölme (partition) Tek bir birim gibi davranan bir sabit disk parçasıdır.

•  Ana bölme (primary partition) işletim sistemi tarafından ön yükleme potansiyeli taşıyan bir birim olarak belirlenen sabit disk parçasıdır. MS-DOS yalnızca tek bir ana bölmeyi destekleyebilir, ancak Windows NT Server çoklu ana bölmeleri destekleyebilir. Herhangi bir sabit disk üzerinde de sadece dört ana bölme olabilir.

•  Genişletilmiş bölme (extended partition) Mantıksal sürücüler şeklinde alt bölümlere ayrılabilen ve ön yükleme potansiyeli olmayan sabit disk parçasıdır. Her sabit disk için sadece bir genişletilmiş bölme olabilir.

•   Mantıksal sürücü (logical drive) Tek bir birim gibi hareket eden sabit disk bölmesi veya parçasıdır.

 • Oylum seti (volume set) Tek bir birim olarak toplanan ve tek bir sürücü gibi biçimlendirilen kullanım dışı sabit disk alanı parçalarıdır.

•  RAID (Redundant Array of Inexpensive Disks) Daha geniş oylum boyutu, hata toleransı ve arttırılmış performans sağlamak için bir dizi içinde çoklu sabit disklerin kullanımıdır. RAID 0, RAID 1, RAID 5 gibi farklı düzeylerde gelir.

•   Şerit seti (stripe set) Oylum seti gibidir, ancak üretilen işi artırmak amacıyla bir şeritteki her parçaya eşit bir şekilde yazmak için özel biçimlendirme kullanır.

•   Eşlikli şerit seti (stripe set with parity) Sıradan bir şerit seti gibidir ancak diskin ayrı bir parçası üzerine her şerit için eşlik bilgisini yazar. Bu da bir sürücünün başarısızlığı durumunda dosyaları yeniden kurtarma olanağını sağlar. Bu yöntem, RAID 5 olarak adlandırılır.

•   İkiz set (mirror set) Tamamen aynı veriyi içeren ve dünyaya tek bir varlık gibi görünen bir çift sabit sürücü bölmesidir. Disk ikizlemesi aynı sabit sürücü denetçisi üzerinde iki sürücü kullanabilir veya ayrı denetçiler de kullanabilir, bu durumda işlem çift yönlüleştirme adını alır. Bu sayede sabit sürücülerden birinin başarısız olması durumunda ikinci sabit sürücü başarısız sürücüden ayrılabilir ve sürücüde depolanan veriye tam erişim sağlamaya devam edebilir; bu da yüksek bir hata tolerans derecesi sağlayacaktır. Bu teknik RAID 1 olarak bilinir.

•  SLED (Single Large Expensive Disk) RAID’ dan daha az kullanılan ve sabit sürücü başarımını maksimuma çıkarmak için tasarlanmış bir stratejidir ve gerçekte, RAID’ in tersidir. Çeşitli ucuz sabit sürücüler ve hata toleransı için artıklık kullanmaktansa, karşılayabileceğiniz en iyi sabit sürücüyü alır ve tüm ağınızı bunun üzerinde örersiniz.

Bölmeler

Fiziksel bir sabit sürücü, içlerinden biri genişletilmiş olabilen dört bölmeye ayrılabilir. Bununla birlikte, tek bir ana bölmeden daha fazlasını yaratmak için Disk Administrator’  kullanmaya kalkışırsanız yapacağınız şeyin MS-DOS tarafından desteklenmediğini söyleyen bir uyarı alırsınız.

^NOT

Disk Administrator’ in şerit, ikiz ve oylum setleri yaratmak gibi gelişmiş yeteneklerinin hiçbiri MS-DOS ve Microsoft Windows 95/98 gibi diğer işletim sistemleri tarafından görünmeyecektir.

Bizce, en uygun bileşim şöyle olacaktır: Ön yükleme bölmesi olarak, üzerinde bazı temel hizmetleri ve donanım yapılandırma programlarını depolamış olduğunuz küçük bir FAT bölmesi, ana Windows NT Server dizini ile ikizlenmiş NTFS bölmesi ve uygulama programları için bir çift eşlikli şerit seti.

Ana Bölmeler

Disk Administrator ile bir ana bölme yaratmak için şu adımları izleyin:

1. Bölmeyi içerecek boş alana tıklayın ve Partition menüsünden Create’ i seçin.

2. Ana bölmeyi yarattıktan sonra, Disk Administrator ona hemen bir sürücü harfi atayacaktır.

3. Partition menüsünden Commit Changes Now’  seçin. Disk Administrator, yeni bölmeyi kalıcılaştırmadan önce, size geri dönmeniz için, son bir şans verecektir.

Üçüncü adımı tamamladığınızda, Disk Administrator yeni bölme bilgisiyle Emergency Repair Disk’ inizi güncelleştirmenizi önerir.

4. Şimdi de Tools menüsünden Format’ ı seçin. Yeni sürücü için bir oylum etiketini ve FAT ya da NTFS biçimlerinden birini seçin. OK’ e tıklayın. Oylum üzerindeki verilerin üstüne yazılacağına dair bir son dakika uyansı alırsınız.

5. OK’ e tekrar tıklayın, biçimlendirme başlayacaktır.

6. Biçimlendirme tamamlandığında, biçimlendirilmiş bölmenin kaç bayt disk alanı içerdiğini anlatan bir ileti alacaksınız. Herhangi bir hata varsa onlar da ileti kutusunda gösterilecektir.

Eğer bölmelerden birinin içeriğini göstermek için Explorer açıksa, Disk Administrator bu bölmeyi değiştirmenize izin vermeyecek, size onun "kilitli" olduğunu söyleyecektir.

Genişletilmiş Bölmeler

Sabit disk üzerinde tek bir genişletilmiş bölme yaratılabilir ve boyutu, 1 MB’ tan, sürücü üzerindeki tüm kullanılabilir boş alanlara kadar olan aralıkta olabilir. Eğer bir genişletilmiş bölme yaratacaksanız, sürücü üzerinde yaratabileceğiniz ana bölmelerin maksimum sayısı dörtten üçe indirilecektir.

Genişletilmiş bir bölme yaratmak için izlemeniz gereken adımlar, bir ana bölme yaratmakla hemen hemen aynıdır.

1. Disk Administrator’ u açın ve bölmeyi içerecek boş alana tıklayın.

2. Partition menüsünden Create Extended’ i seçin.

3. Bir iletişim kutusu açılacaktır. İstediğiniz bölme boyutunu seçin ve OK’ e tıklayın.

Mantıksal Sürücüler

Genişletilmiş bir bölmeyi yarattıktan sonra, bir veya daha fazla sayıda mantıksal sürücü yaratma seçeneğiniz olacaktır.

1. Tıklayarak genişletilmiş bölmeyi seçin, sonra da Partition menüsünden Create’ ı seçin.

2. Create Logical Drive iletişim kutusuna, yaratmak istediğiniz mantıksal sürücünün boyutunu yazın.

3. OK’ e tıklayın, sürücü kurulmuş olacaktır.

Disk Administrator’ dan çıktığınızda, disk yapılandırmanızdaki değişiklikleri kaydetmek isteyip istemediğiniz sorulacaktır. Bu sizin, geri dönüş için son şansınızdır. No’ ya tıklarsanız, yapmış olduğunuz değişiklikler silinecektir. Yes’ e tıklarsanız, sistem kapanacak ve diskte yapmış olduğunuz değişikliklerle yeniden başlayacaktır.