İNTERNET ÜZERİNDE ÇALIŞAN DEVLET
E-DEVLET
SANAYİİ ÇAĞININ KLASİK DEVLET ANLAYIŞI
20.
yüzyıl içerisinde kurulan mega devlet anlayışı hem ahlaken hem de finansal
açıdan iflas etti. Kendinden bekleneni yerine getiremedi. Günümüzde ise hem ulusal hem de
uluslararası bazda etkin bir devlete ihtiyaç duyulmaktadır.
Yeni ekonomide hükümetler temel oyunculardan birisini
oluşturmaktadır. Zenginliğin oluşturulması için gerekli şartları hükümetler
oluşturmaktadır. Değişimin önünü kesen
bir tavır içerisinde de olabilir, yaratıcılık için katalizör görevi de
yapabilir. Dünüşümün savurduğu tehditleri görmezden gelebilir.
Tüm dünyada kamu sektörü kuşatma altındadır. Her yerde
vergi mükellefleri daha iyi, daha şeffaf ve daha etkin hükümet istemektedir.
Tüm hükümetlerde gözlenen en büyük özellik büyük bir israfın varlığıdır. Etkin
olmayan eğitim ve öğretim programları rekabetçi bir kuşak yetiştiremediği zaman
gelecek için tehlike çanları çalmakta, etkin olmayan kalkınma ve yatırım
programları ise aile ve şehir hayatının temelini çürütmektedir.
Dünya yüzündeki hükümetler gittikçe daha fazla hissedilir
biçimde çağdışı kalmaktadır. Hükümet hizmetlerinden yararlanan birçok
tüketicinin anlamsız ve aptalca uygulanan bürokrasiye gösterdikleri sabır artık
tükenmiş durumdadır.
Sonuç olarak hükümetler sanayi çağının kuruluşlarıdır ve
sanayi ekonomisi işletmesindeki komuta-kontrol modeline uyum gösterecek şekilde
yapılandırılmışlardır.Ekonominin yollara, kanalizasyonlara, elektrik
tertibatına yani sağlam bir alt yapıya, otobanlara ve gelişmiş bir orduya
ihtiyacı vardı.Bu amaçla değişik departman ve kuruluşlar kuruldu. Bunlar bir
profesyonel yönetici kadro tarafından yönetilmeye başlandı.Dolayısı ile bürokrasilerde
geleneksel olarak bilginin sadece dikey olarak akmasına izin verilerek,
departmanlar arası bilginin akışı azaldı.Son 35 yıl içerisinde, hükümetler
otomasyon ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla veri işleme sürecinde
bilgisayarları kullanmaya başladılar.
Böylece eski süreç, prosedür ve organizasyonel formlar,
yazılımlara yüklendi. Büyük, hantal,
taşınması zor aletler, yalnızca eski çalışma stillerini pekiştirmekle kalmayıp,
aynı zamanda planlama, uygulama, işletme ve kontrol işlemlerinde bürokrasiye
fazladan işlemler ekledi. 1970 lerde bu uygulama, mini bilgisayarlara,
1980 lerde PClere ve dizüstü bilgisayarlara taşındı.Sonuçta Hükümet Kurumları
eski yapılar ve çalışma biçimleri içerisinde kilitlendi.
Günümüzün bütçe sistemi, personel kanunları, ihale
süreci, teftiş ve denetim süreçleri en
küçük yanlış bir adımı önlemek üzere tasarlanmıştır. Çalışanlara karar alma aşamasında güvenilmemektedir. Bu nedenle
her şey ayrıntıları ile açıklanmakta, her şeyi gerçekte nasıl yaptıkları, her
kurala uyup uymadıkları denetlenmektedir. En küçük bir sapma, yeni
düzenlemelere ve daha fazla denetlemeye yol açmaktadır. Çok geçmeden basit
prosedürler, çalışanlar için uygulanması karmaşık yapılar haline gelmekte,
işleri yürütebilmek için daha fazla personel ve memur işe alınmaktadır. Basit
seyahat işlemleri için sonu gelmeyen formlar ve sayısız imza gerekmekte,
doğrudan alımlar aylar sürmekte, daha büyük çaplı alımlar için yıllar
gerekmektedir.
Ülkemiz açısından özellikle kamu sektöründe aynı tehlike
derinden yaşanmaktadır.Verimliliği artıracak, hizmet kalitesini yükseltecek,
hizmet maliyetini düşürecek, iş hızını artıracak yeni iş süreçlerinin otomasyon
ve ağ teknolojileri desteğinde uygulaması yerine, hantal, büyük hacimli, dar
kapasiteli bilgisayarlarda, klasik ve geleneksel iş süreçleri yazılım haline
getirilmektedir,bunun sonucunda ise
bürokrasi azalacağı yerde tam tersine artırılmaktadır.Aynı tehlike
kurulması tasarı halinde olan Bilgi Toplumu Bakanlığı içinde geçerlidir.
