
E-BANKACILIK
Para akışı; kredi kartı ödemesi, doğrudan elektronik fon transferi gibi
tamamen elektronik ortam çözümleri şeklinde kendini göstermektedir. Ayrıca, 1990'larin sonunda gündeme gelen siber para (cyber-cash) yöntemi de önümüzdeki
dönemlerde internet üzerindeki ticaretin önemli bir kısmını oluşturacaktır. Bu kapsamda, elektronik çek, elektronik
para (e-cash), elektronik borç alma/verme gibi kavramların günlük hayatımızda daha sık görüneceğini
söylemek mümkündür.
Internet bankacılığı nedir? Ne gibi kolaylıklar saglar?
Bankalar, gerçek anlamda elektronik bankacılığa geçtikten sonra, kisisel bankacilik hizmetlerine (herkesin kendi bankacilik islemlerini kendisi yapmasi) ATM para çekme makinalari ile
1980'lerin sonlarina dogru geçtiler. ATM'lerde, banka müsterisine verilen bir elektronik banka karti yardimiyla, hemen hemen bütün temel bankacilik islemleri yapilir. Bunun bir uzantisi olarak, kisisel bankacilik
hizmetleri, 1995'lerde "telefon" bankaciligi ile tanisti. Hesaplara "telefon" yardimiyla otomatik erismek ve islemler yapmak mümkün hale geldi. Bunun sonraki asamasinda ise, özellikle 1998'lerden sonra, internet
bankaciligi ortaya çikti. SSL gibi güvenlik sistemleri kullanan web sunucularinda servis veren bankalar, müsterilerine kendi hesaplarina web göz aticilari (netscape, internet explorer gibi) kullanarak erisme imkani
sunmaya basladilar.
SSL sayesinde banka müsterisi (kendine ait müsteri numarasi ve sifresini kullanarak) kendi hesaplarina (interaktif hesap) güvenli bir sekilde erisip, kendisi ile banka arasinda kurulan "güvenli web oturumunda",
para çekme disindaki bütün bankacilik hizmetlerini kendi basina yapabilmektedir. Hesaplar arasinda havale, EFT, kredi karti ödemesi, otomatik ödeme talimatlari, döviz alim satimi, hatta bazi bankalarin "Yatirim"
kanallari kullanilarak fon alim satimi, borsada hisse senedi alma/satma gibi birçok hizmetler günümüzde internet bankaciligi kavramin içinde yer almakta ve her gün artan sayida kisi bu servislerden yararlanmaktadir.
2000'li yillardan itibaren ise, WAP protokolü kullanarak "cep telefonlari" kullanilarak WAP Bankaciligi baslamistir. Bu sistemde, yukarida tanimlanan tüm bankacilik hizmetlerine "WAP destekleyen cep telefonlarindan"
menüler yardimiyla erismek mümkündür.
Sanal Para Nedir?
e-para, tam olarak, kullandiginiz bilgisayarin sabit diskinde sizin adiniza bulunan, ve internet üzerinde yaptiginiz alisverislerde harcayabileceginiz paradir. Siz harcama yaptikça, harcadiginiz miktar toplamdan
düsülür. e-para kullanimi pek yaygin degildir. Ancak, gelecekte sik kullanacagimiz bir araç olabilir. Temel olarak, gidip, e-para servisi veren bir bankadan, kredi kartimizla ya da pesin ödemeyle, bir miktar e-para
aliyoruz. Daha sonra, banka bu miktari bizim bilgisayarimiza transfer ediyor. Internet üzerinde bir alisveris yaptigimizda da, eger burada e-para geçiyorsa, siparis formunda e-para ile ödeme yapilacagini
belirtiyoruz. Miktar otomatik olarak bilgisayarimizdaki miktardan düsülüyor. Bütün bu islemler, e-para servisi veren bankamizdan da kontrol ediliyor. Bazi uygulamalarda, e-para ödemesi dogrudan bankadan yapiliyor.
Bu durumda, size bir e-posta mesaji ile, ilgili siparisi alip almayacaginiz soruluyor.
Böylece, alisverislerde, fiziksel olarak alisageldigimiz "para dolasimi" ortadan kalkiyor.
En popüler 3 dijital para sistemi sunlardir : Digital Cash , Cyber Cash ve First Virtual .
Tüm dünyada, e-para kabul eden banka sayisi ise hizla artmaktadir.Ayrica, elektronik çek kullanimi, elektronik borç alma gibi "degisik uygulamalar" için de,
dünyanin önde gelen finans kuruluslari ve internet teknoloji sirketleri çalismalar yapmaktadir. E-ticaret hacmi gelistikçe, bu kavramlarin da kullanim bulacagini bekleyebiliriz.
Portal site nedir?
Portal Site; web üzerinde bulunan "önemli" sitelerin belli bir gruba göre siniflandirilmis olarak
sunuldugu web siteleridir. Portal siteler tasarlanirken, içerik seçimi (hangi sitelerin kendi alanlarinda en iyi, yani "önemli" oldugu) o siteyi diger portallar arasinda ön plana çikartabilmektedir..
Bir baska degisle, portal sitelere, internete giris ve bilgi sorgulama için kullanilabilecek "baslangiç noktalari" gözüyle bakabiliriz. Zaten, portal siteler de kendilerini, internete giris kapilari olarak
tanimlamakta ve kendi adreslerinden internette sörf yapmaya baslayip aradiginiz her yere ulasacaginiz sloganini kullanmaktadir. Yahoo (http://www.yahoo.com), portal sitelerin ilk ve en önemli örneklerindendir.
Günümüzde, genis kitlelere servis veren "günlük dergi ve gazeteler", internet servis saglayicilari, önemli yazilim ve donanim siteleri, arama motorlari gibi yerler birer portal konumuna dönüsmüslerdir. Iyi
tasarlanmis ve içerdigi baslangiç noktalari ve bilgi gruplari dikkatli seçilmis portal siteler, gerçekten de internet kullanicilarina büyük kolayliklar saglar. Yoksa, bilgi denizinde bogulmak içten bile degil...
Sanal POS Nedir?
Sanal POS, Internet'te alisveris yaptiran isyerlerinin kredi kartindan tahsilat yapabilmelerini saglayan bir POS yazilimidir. Bir siteden alisveris yapan müsteri, kredi karti bilgisini sitenin formuna girdikten
sonra, bu bilgiler Internet üzerinden güvenli bir sekilde bankaya ulasir ve provizyon alinir. Bu yazilim provizyonun güvenli bir sekilde alinmasini saglar, yani internet üzerinden transfer edilen bilgilerin 3.
sahislarin ellerine geçmesini önlemek için kullanilan SSL sifreleme teknigine uyumlu çalismaktadir. Banka siteden alisveris yapan kisilerin yaptigi, daha önce provizyonu alinmis islemlerin alisveris tutarlarini
kredi karti limitlerinden düserek üye isyerinin banka hesabina geçirilmesini saglar
E-Dükkan (E-Store) Nedir?
Internet üzerinde her türlü ürünün satıldığı özel tasarlanmış web sitelerine e-dükkan denir. Bu sitelerin ilk giris
sayfaları, e-dükkanin vitrini gibi düşünülebilir. e-dükkanlarda; ürünlere ait bilgiler (resimleri, fiyatlari, özellikleri), müşteri destek
bilgileri (sıkça sorulan sorular, ürün şikayeti iletme, müşteri anketleri), yeni ürünler, promosyonlar ve tabii ki, kredi karti ödeme sistemleri
(kasa) bulunur. e-dükkanlarin web sayfa tasarimlari olabildigince sade, kolay gezilebilir özelliklerde ama ayni zamanda renk/yazi/bilgi akışı özelliklerinin dikkatlice kullanıldığı
şekillerde olmalıdır.