2.15.
VERITABANI YÖNETİMİ
2.16.1.
ORACLE ENTERPRISE MANAGER (OEM)
Oracle Enterprise Manager, veritabanı yöneticisine bir ağ üzerinde dağıtılmış veri tabanlarını merkezi bir konsoldan kontrol etme imkanı sağlar. Bu merkezi konsol, bir grafiksel kullanıcı arayüzüdür ve veritabanı yönetimini çok kolay bir hale getirmektedir. Bu konsol aracılığı ile:
Bu bölümde OEM üzerindeki veritabanı yönetimini sağlayan bileşenler anlatılmaktadır.
Aşağıdaki resim OEM Konsol ekranını göstermektedir:
Şekil-2.16.1.1.1.1 OEM Konsol programının görünümü
Pencere Tanımı
Navigator Bu pencere network üzerindeki düğümleri, servisleri ve bazı objeleri
hiyerarşik bir ağaç yapısı içerisinde gösterir. Sistemdeki tüm nesnelerin
kolay bir şekilde kontrol edilebilmesini sağlar.(Bu objeler; düğümler,
veritabanları, dinleyiciler, kullanıcılar, roller ve profiller olabilir.)
Navigator penceresinde bulunan her bir nesnenin tipi bir ikon ve bir ad tarafından tanımlanmıştır. Ayrıca bu nesneler sürükle ve bırak yöntemi kullanılarak kopyalanabilir. Örneğin istediğimiz kullanıcıları sürükle ve bırak yöntemi ile başka bir veritabanına kopyalayabiliriz.
Harita Harita penceresi, yönetici tarafından sistemde tanımlanmış anahtar
nesneleri (vertabanı gibi) özelleşmiş bir grafiksel gösterimle (bir harita üzerinde) göstermektedir.Nesneler gruplandırılmış veya herhangi bir kritere göre oluşturulmuş olabilirler.
Zamanlanmış Bu pencere sistem için önemli olan ve belli aralıklarla yapılan rutin işlerin
İşler otomatiğe bağlanmasını sağlar.
Olay Bu pencere yöneticiye olay kümeleri oluşturmayı ve onları kayıt etme
imkanı sağlar, bunlar üzerinde değişiklik yapma veya kayıttan silme imkanı sağlar.Bunun yanında monitordeki servisler hakkında özet bilgi veya daha ileri düzeyde bilgi verir.
OEM aşağıda görülen servis yöneticilerine sahiptir:
Aşağıdaki şekil genel servislerin birbirleriyle nasıl çalıştıklarını göstermektedir.
 |
 |
 |
||
Şekil 2.16.1.1.2.1:Genel Servislerin Birbirleriyle Çalışması
OEM, Oracle Intelligent Agent ve comminucation Daemon’ı, uzaktaki işleri çalıştırmak ve zamanlanmış görevleri başlatmak için, ve uzak düğümlerdeki olayları görüntülemek için kullanır. OEM , WindowsNT, Windows95 veya Windows98 üzerine kurulur. Intelligent Agent’lar ise her düğüme Oracle8 ile birlikte kurulur.
Communication Daemon, OEM konsol üzerinde çalışır ve Oracle Intelligent Agent’lar ile haberleşerek işleri ve olayları yönetirler.
Communication Daemon network üzerindeki düğümleri ve servisleri tanımlamak için dinamik keşif (dynamic discovery ) özelliğini kullanır. (Şekil 2.16.1.1.2.2.1)
2.16.1.1.2.3 Job Scheduling System
Job Scheduling System yöneticilere , uazaktaki düğümlerin ve işlerin yönetilmesi ve
bunların çalışma zamanlarının ayarlanması imkanını verir. Job Scheduling System, Communication Daemon ve Intelligent Agent beraber çalışırlar.
Job Scheduling System beş adımdan oluşmaktadır:
Event Manager System bize, network üzerindeki uzak düğümlerde ve veritabanlarında oluşan olayları ve problemleri ekranda görebilmemizi sağlar.
OEM Repository , konsoldan erişebileceğimiz bir veritabanıdır. Repository:
İstersek sistem üzerinde birden fazla repository kullanabiliriz.
Repository, OEM tarafından yönetilen çevre elemanları hakkındaki bilgilerin merkezi bir bölgede depolanmasını sağlar. Repository aşağıdaki bilgileri içerir:
Bir network üzerindeki Oracle veritabanlarına bağlanmak OEM tarafından kontrol edilir. OEM bu kontrolü yaparken, kullanıcılar oluşturulurken onlara verilen haklara bakarak karar verir. OEM repository içerisinde kullanıcılara verilen hakları ve daha bir çok bilgiyi tutmaktadır ve buna göre istenilem uygulamalara login olabilmemizi sağlar.
Servislere ulaşmak için kullanıcı kullanıcı adını ve şifresini girmek zorundadır. Buna göre servislere girmeye yetkisi olmayan kullanıcıların bu servislere girmesi engellenir.
Oracle Enterprise Manager veritabanı yönetimindeki bir çok işi kolaylaştıracak ve otomatiğee bağlayacak bütünleşmiş uygulama programlarını kapsar. Bu uygulamar direkt olarak konsolda çalıştırılmış veya araç çubukları üzerinde simge halinde bulunurlar. Bu uygulamalar:
Oracle’da yedek alma ile ilgili değişik yöntemler vardır. Veritabanı yöneticisi kendi veritabanının durumuna göre , yedek alma ile ilgili bir veya birden fazla yöntemi kullanmaya karar vermelidir. Bu kararı vermede yönetici, yedeği kimin alacağı , hangi medya aracı ile alınacağı, hangi sıklıkta alınacağı, alınan yedeklerin büyüklüğü, veritabanında küçükte olsa bir kayba tahammül olup olmadığı gibi çok değişik sebepleri göz önünde bulundurmalıdır.
Bu bölümde veritabanından kayıt elemanlarına nasıl backup (yükleme ) ve recovery (geri yükleme) yapılacağı anlatılmaktadır. Backup manager üç alt sistemden oluşmaktadır, bunlar Oracle8 Recovery Manager, Operating System Backup ve Enterprise Backup Utility dır. Bunların hangisinin kullanılacağı Oracle versiyonuna göre değişir. Buna göre, Oracle7 veritabanları için, Operating System Backup veya Enterprise Backup Utility, Oracle8 veritabanları için Operating System Backup veya Oracle8 Recovery Manager kullanılabilir. Bütün bu yedekleme altsistemleri backup ve recovery için sihirbazlar kullanır ve buda işleri dahada kolaylaştırır.
Backup Manager’ın Başlatılması:
Backup manager’ı başlatmadan önce OEM konsolun çalıştığından ve iş ve olay sistemlerinin tam olarak çalıştığından emin olmak gerekir. OEM konsol Navigator’den hedef veritabanı seçilir ve ondan sonra araç çubuğu üzerindeki Oracle Backup Manager ikonu seçilir.
Dikkat : Backup Manager’ı kullanmak için SYSDBA yetkisine sahip olmak gerekir.
Burada ayrıca File menüsündeki Change Database Connection seçeneği ile veritabanı değiştirilebilir. Bunun yanında kullanılacak backup altsistemi değiştirilebilir, bunun için Backup Manager File menüsünden Change Backup Subsystem seçeneği kullanılır.
Backup Manager bağlantısı başarıyla tamamlandıktan sonra ekrana aşağıdaki diyalog penceresi gelir.
Şekil 2.16.1.1.3.1.1: Backup Manager diyalog penceresi
Eğer bu uygulama Oracle8 üzerinde ilk kez çalıştırılıyorsa, Backup Manager bu diyalog penceresini görüntüler.
Oracle8 Recovery Manager
Bu altsistem veritabanı yöneticisine , veritabanının yedeğini alması (Backup), bir kayıt cihazından geri yüklemesi (Recovery) veya veritabanında meydana gelen bir sorunu onarması (Restore) işlerini kolaylaştıran grafiksel bir kullanıcı arayüzü sağlar. Recovery manager , veritabanı dosyalarının yedeğinin alınması veya onarımlarının yapılabilmesi için gerekli Oracle server işlemlerini başlatır.
Not: Teyp gibi medya aygıtlarına yedekleme yapılabilmesi için bu aygıtların yazılımsal desteklerinin (sürücülerinin) Oracle ile yüklenmiş olması gerekir.
Recovery Catalog: Recovery Manager’ın kapasitesi Recovery Catalog ile kullanıldığında dahada artmaktadır . Bunun nedeni Recovery Manager, Recovery Catalog’un depolamış olduğu bilgileri kullanır.
Recovery Catalog aşağıdaki bilgileri içermektedir:
Bu bilgilerden bir çoğu zaten hedef veritabanının kontrol dosyasında (control file) bulunur, veritabanı yöneticisi recovery catalog oluşturmak yerine direkt kontrol dosyasınıda kullanabilir. Yinede Oracle, recovery catalog’un kullanılmasını önermektedir, çünkü kontrol dosyasına bir şey olursa eğer, veritabanı bir daha geri yüklenemez.
1. Catolog menüsünden , Use Recovery Catalog seçilir
2. Catalog menüsünden , Register seçilir. Burada veritabanının kayıt edilip edilmeyeceği sorulur yes tıklanıp geçilir. Bu noktada, veritabanı kaydı, bir iş olarak OEM iş sistemine gönderilir.
3. Konsol üzerindeki ağaç listesinden Jobs nesnesi seçilir ve bu nesnenin özelliğinden kayıt işleminin son durumu görülebilir.
4. Job nesnesinin özelliğinden kayıt işleminin başarıyla tamamlandığından emin olmak gerekir.
Şekil 2.16.1.1.3.1.2:Recovery Manager kullanıcı arayüzü
Bu sihirbaz veritabanı yöneticisine, veritabanını yedeklemesini ya da geri yüklemesini kolaylaştırmak için rehberlik
Backup Sihirbazı
Bu sihirbaz sayesinde yedekleme işi için bir kaç değişik yedekleme operasyonu yapılabilir. Backup sihirbazını başlatmak için , Backup menüsünden Backup Wizard seçeneği seçilir ve hangi backup tipi seçileceğine karar verilir. Seçilebilecek backup tipleri şunlardır:
Data Manager’ı çalıştırmak için , konsol üzerinde sol tarafta bulunan ağaç listeden Database nesnesi seçilir daha sonra ise araç çubukları üzerinden Data Manager nesnesi seçilir. Eğer daha önceden herhangi bir veritabanına bağlantı yapılmışsa dirkt olarak Data Manager ekranı gelir. Eğer bir veritabanına bağlantı yapılmamışsa karşımıza kullanıcı adı, şifre ve servis adı girilmesi için bir diyalog kutusu çıkar. Buraya ad, şifre ve veritabanı adı yazılarak data manager’a bağlanılabilir.
Bunun yanında Data Manager’a bağlandıktan sonrada veritabanı bağlantısı değiştirilebilir.
Şekil 2.16.1.1.3.2.1:Data Manager ekranı
Yukarıdaki şekildede görüldüğü gibi Data Manager açıldıktan sonra ekranın sol tarafına
kullanıcı adları çıkar ve bu kullanıcı adlarına tıklatıldığında bu kullanıcılara ait tablolar ekranda görünür.
Export Data to a File (Veritabanından Dışarıya Veri Transfer Etmek)
Data Manager Export, bir Oracle veritabanındaki verilerin yine Oracle içinde bir işletim sistemi dosyasına Oracle-binary formatında ihraç edilebilmesini sağlar. Bu formattaki dosyalar yani export edilen dosyalar yine Data Manager’ın Import komponenti kullanılarak veritabanları arasında veri transferi sağlanabilir ya da bir nevi backup yapılmış olur.
Veritabanındaki verileri export etmek Data Manager Wizard ile yapılır.Bunun için:
Importing Data From a File (Dışarıdan Veri transferi Yapmak )
Data Manager Import, export edilmiş dosyalardan veri transferi yapmak için kullanılır. Import komponenti yanlızca Export komponentiyle export edilmiş dosyalardan veri transferi yapabilir.
Dışarıdan veri transfer etme işi Data Manager Import komponenti sayesinde yapılır. Bunun için:
Not: Export işlemi olsun Import işlemi olsun bu işler yapılırken Data Manager konsolun iş ve olay sistemlerini kullanır. Bundan dolayı yapılan işlerin sonuçları izlenebiilir.
Loading Data From an External File (Harici Bir Dosyadan Veri Transferi Yapmak)
Data Manager Load komponenti, farklı formatlarda (txt,dat,vs) olan harici dosyalardan veri transferi yapmak için kullanılır. Bunlar genelde sınırlandırılmış text dosyalarıdır.
Load Wizard ‘ı çalıştırmak için Data menüsünden Load seçeneği seçilir.
Instance Manager ile veritabanı yöneticisi, bir veritabananı başlatabilir veya kapatabilir, yine bir veritabanını ARCHIVELOG veya NOARCHIVLOG mod yapabilir, başlangıç parametrelerini edit ederek inceleyebilir, şüpheli işlemleri yönetebilir ve kullanıcı oturumlarını yönetebilir. Instance Manager ile aşağıdaki grupların yönetilmesi sağlanır:
· Inıtıalization Parameters (Başlangıç Parametreleri)
· In-doupt Transaction (Şüpheli İşlemler)
· Stored Configurations (Depolanmış Konfigürasyonlar)
· Sessions (Oturumlar)
Instanca Manager’ı başlatamak için konsoldaki araç çubuklarından Instance Manager nesnesi seçilir. Eğer herhangi bir veritabanına bağlı iken seçilirse InstanceManager ekranı direkt ekrana çıkar. Aksi taktirde yöneticiden kullanıcı adı, şifre ve veritananı ismi ister.
Instance Manager veritabanına başarıyla bağlandıktan sonra, Initialization parameter, Stored Configuration, In-Doupt Transactions ve Session klasörleri ekranın sol tarafında görünürler.
Instance
Manager çalıştırıldığında karşımıza aşağıdaki ekran gelir.
Şekil 2.16.1.1.3.3.1:Instance Manager ekranı
Database Nesnesi
Databse nesnesi hedef veritabanının adını gösterir. Bu nesne seçildiğinde özellikler sayfasında veritabanının durumu hakkında bilgilere ulaşılabilinir.
Initialization Parameters Nesnesi
Initializitaion Parameters yani başlangıç parametreleri veritabanının tipik parametrelerini açıkça belirtir. Instance Manager yöneticiye bu parametreleri görebilme imkanı sağlar. Initialization Parameter ikonu seçildiğinde , Initialization Parameter özellikler sayfası ekrana gelir.
Stored Configurations Nesnesi
Stored Configurations nesnesi, veritabanı yöneticisine, başlangıç parametreleri (Initializiation Parameters) dosyası (INIT.ORA) olmadan çoklu veritabanlarını başlatma imkani verir. Stored Configurations’lar zaten sistemde kayıtlıdırlar. Ayrıca bunlar harici dosya değildirler.
Session Folder Nesnesi
Session (oturum) nesnesi veritabanına bağlı kullanıcılar hakkında bilgi içerir. Burada kullanıcıların oturum bilgileri, aktif olup olmadıkları gibi bilgiler tutulur. Bunun yanında istenilen kullanıcının oturumu buradan pasif hale getirilebilir.
In-Doupt Transaction Folder Nesnesi
Bu nesne ile önceden başlanıpta tamamlanamayan (sistem tarafından kesilen) işler hakkındaki bilgiler görülebilir.
2.16.1.1.3.4 Schema Manager
Schema Manager ile şema nesnelerini oluşturabilir, görüntülenebilir, üzerlerinde inceleme yapılabilir, bunlara hak atanabilir ve hatta bu nesneler düşürülebilir. Burada şema olarak belirtilen şey aslında kullanıcılardır. Şema nesneleri ise bu kullanıcıya ait nesnelerdir. Bu nesneler
· Clusters
· Database Links
· Functions
· Indexes
· Package bodies
· Packages
· Procedures
· Refresh groups
· Sequences
· Snapshot logs
· Snapshots
· Synonyms
· Tables
· Triggers
· Views
Yukarıdada söylendiği gibi Schema Manager nesnesi ile veritabanı üzerinde yukarıda belirtilen nesneler ile ilgili tüm işleri yapabılabilir.
Schema Manager’a bağlanmak için, araç çubukları üzerinden Schema Manager nesnesi seçilir. Eğer OEM herhangi bir veritabanına bağlı değil ise, kullanıcı adı , şifre ve veritabanı adı soran bir diyalog kutusu ekrana gelir. Bunun yanında Schema Manager ekranından da veritabanı bağlantısı değiştirilebilir.
Schema Manager çalıştırıldığında ekrana Şekil-8 deki görüntü çıkar.
Şimdide yukarıda bahsedilen şema nesnelerinden kısa bahsedelim:
Clusters: Bu nesne kümelenmiş (cluster edilmiş) tablolar hakkındaki bilgileri birleştirir. Burada Cluster’ın manası aynı genel kolonları kullanan tablolar anlamındadır. Kümelenmiş tablolar, sorgulama yaparken sık sık kullanılır.
Database Links: Bu nesne o an çalışan veritabanının, başka veritabanlarıyla yaptığı bağlantıları gösterir. Bu şekilde uzaktaki veritabanlarına ulaşma imkanı sağlanır. Bu nesne sayesinde yeni bağlantılar oluşturabilir. Bunun için Database Links nesnesi seçildikten sonra sağ klik yaparak create seçeneği ile yeni bağlantılar kurulabilir.
Functions: Bu nesne ile veritabanı içinde oluşturulmuş fonksiyonlar görülebilir ve yeni fonksiyonlar oluşturulabilinir.
Fonksiyonlar, PL/SQL dilinde yazılmış , herhangi bir işlemi yerine getiren ve geriye bir değer döndüren altprogram parçacıklarıdır. Yenibir fonksiyon oluşturmak için nesne üzerinde sağ klik yapılır ve create seçeneği tıklanarak yeni fonksiyonu yazmamızı sağlayacak SQL ekranı karşımıza çıkar.
Şekil 2.16.1.1.3.4.1:Schema Manager ekran görüntüsü
Indexes: Bu nesne, veritabanı içerisinde oluşturulmuş indeksleri gösterir ve yeni indeksler oluşturmamızı sağlar.
İndeksler, veritabanında seçimlik olarak kullanılan, tablolarla birleştirilmiş yapılardır. İndeksler tablolardaki verilere hızlı erişimi sağlamak için verilerin mantıksal bir sırada tutulmasını sağlar. İndeks oluşturmak için listeden Indexes nesnesi seçilir ve sağ klik yapılarak Create seçeneği seçilir. Bundan sonra Index yapılacak alanların listesi ekranın sağ tarafında görünür.
Package Bodies: Paket gövdesi nesnesi, veritabanı içinde tanımlanmış paketlerin
listesini tutar. Paket gövdeleri şema tarafından paket gövdeleri içerisinde organize edilir. Paket gövdesi oluşturmak için listeden Package Bodies nesnesi seçilir ve sağ klik yapılarak Create seçeneği seçilir.
Package (Paketler):Bu nesne veritabanı ieçerisinde tanımlanan tüm paketlerin listesini tutar. Paketler bu klasör içerisinden şema tarafından organize edilir. Bundada diğerlerinde olduğu gibi yeni bir paket nesnesi oluşturmak için , sağ klik yapıp Create seçeneği seçilir.
Procedures: Bu nesne , o an bağlı olunan veritbanı içerisinde tanımlanmış prosedürlerin listesini tutar.
Yeni bir prosedür oluşturmak için , nesne üzerinde sağ klik yapılarak Create seçeneği seçilir.
Refresh Groups: Bu nesne, o an bağlı olunan veritabanı içerisinde tanımlanmış tüm refresh gruplarını tutar.
Sequences (Sıralar): Bu nesne, o an bağlı olunan veritabanı içerisindeki tüm kayıt edilmiş sıralamaları tutar. Sequence’ler şema tarafından organize edilirler.
Sıra (sequence), tablolardaki kayıtlar için sıra numarası ilerlemesi veritabanı tarafından otomatik olarak yapılması istendiğinde kullanılmaktadır. Sıralar özellikle tekil olması istenen alanlar için kullanılır. Buradada yeni sıra oluşturulmak istendiğinde sağ klik yapılarak create seçeneği seçilir.
Snapshot Logs: Bu nesne, o an bağlı olunan veritabanı üzerinde oluşturulmuş snapshot’ların listesini tutar.
Snapshots: Bu nesne, o an bağlı olunan veritabanı üzerinde tanımlanmış snapshot’ların listesini tutar.
Snapshot, uzak düğümlerde bulunan ve sadece okunur olan, master tablolar’ın kopyalarıdır. Bu belli aralıklarla, master tablolardaki değişikleri yansıtmak için refresh edilir. Snapshot’lar sadece okunur olduklarından üzerlerinde değişiklik yapılamaz sadece sorgulama yapılabilir.
Synonyms (Eşanlamlar ): Bu nesne , veritabanı üzerinde tanımlanmış eşanlamları tutar.
Synonyms’ler , veritabanındaki tablo, görüntü, sıra, prosedür, fonksiyon ve paketler için kullanılan takma adlardır.Yeni bir takma ad oluşturmak için, nesne üzerinde sağ klik yapılır ve create seçeneği seçilir.
Tables (Tablolar):Bu nesne, listeden seçilen herhangi birkullanıcıya ait oaln tabloları gösterir. Veritabanı yöneticisi burada yeni tablolar oluşturabilir, kaldırabilir.
Triggers (Tetikler): Trigger nesnesi, Veritabanı üzerinde tanımlanmış trigger’ların listesini göseterir.
Trigger’lar, veritabanı üzerinde PL/SQL dili kullanılarak yazılmış ve tablolar üzerinde meydana gelen INSERT, UPDATE veya DELETE olaylarından önce ve ya sonra çalışan prosedürlerdir. Yeni bir trigger oluşturmanın yöntemi diğer nesnelerle aynıdır. Bundada nesenenin üzerine gelerek sağ klik yapılır ve Create seçilir.
Views (Görüntüler): Views nesnesi, veritabanı üzerinde tanımlanmış view’ların listesini gösterir.
View’lar, bir ya da birden fazla tablodaki bilgilerin sadece gösterildiği bir penceredirler. View’la ilgili vertabanında sadece görüntüyü oluşturan SQL cümlesi yer kaplar.
Security Manager (Güvenlik Yönetimi) uygulaması sayesinde veritabanı yöneticisi, sistemdeki Users (kullanıcılar), Roles (roller) ve Profiles (profiller) nesnelerini oluşturabilir, değiştirebilir veya düşürebilir.
Security Manager’ı çalıştırmak için araç çubukları üzerindeki Security manager nesnesi tıklanır. Security Manager başarıyla açıldıktan sonra Users, Roles ve Profiles nesneleri ekranın sol tarafında bir ağaç liste şeklinde görülürler. (Şekil-9)
1. Users: Veritabanı üzerindeki kullanıcılar ve bu kullanıcılara verilmiş roller, sistem hakları ve nesne hakları hakkında bilgi tutar. Listede user klasörü içerisinden bir kullaıncı ismi seçildiğinde ekranın sağ tarafında ullanıcı ile ilgili bilgiler görülür.(Şekil-9)
Şekil 2.16.1.1.3.5.1: Security Manager ekran görüntüsü
Yeni Kullanıcı Oluşturmak: Yeni bir kullanıcı oluşturmak için User menüsünden Create seçeneği seçilir. Karşımıza çıkan ekran görüntüsüne yeni kullanıcı adı, şifresi, tablespace adı girilir daha sonra kullanıcıya, rol, haklar ve nesne hakları atamaları yapılır.
Kullanıcı Bilgilerinde Değişiklik Yapmak:Bunun için istenilen kullanıcı listeden seçilir. Bu işlemden sonra ekranın sağ tarafında kullanıcı bilgilerinin bulunduğu bir ekran çıkar . Burada istenilen bilgi üzerinde değişiklik yapılıp Apply tuşuna basarak uygulanır.
Kullanıcılara Hak ve Rol Atamak: Kullanıcılara Hak veya Rol atamak için istenilen kullanıcının üzerine gelip sağ tıkalandığında, gelen menüden Add Privileges to User seçeneği seçilir. Karşımıza gelen pencereden istenilen haklar kullanıcıya atanır.
2. Roles: Bilindiği gibi veritabanında, veritabanı nesneleri kullanıcılara (user) aittir.Bir kullanıcı, bir başka kullanıcıya ait nesneleri kullanmak isterse, nesnenin sahibi olan kullanıcının diğer kullanıcı veya kullanıcılara yetki vermesi gerekmektedir. Veritabanında kullanıcılar ve bu kullanıcılara ait nesneler arttıkça, nesneler ile ilgili haklar da artmaktadır . Bunun sonucu olarak da hakların kullanımı ve kontrölü zorlaşmaktadır.
Rol (role), veritabanındaki hakların toplanmış haline denmektedir. Buarada da Roles nesnesi vertabanı üzerinde oluşturulmuş roller hakkında bilgi tutar.
Yeni Rol Oluşturma:Yeni bir rol oluşturmak için Role menüsünden Create seçeneği seçilir. Daha sonra karşımıza gelen ekrandan Rol ismi girilir ve hangi rollerle hangi hakları içereceği belirlenir.
Roller Üzerinde Değişiklik Yapmak: Bir rol üzerinde değişiklik yapılacağı zaman ilgili rol tıklanır. Ekranın sağ tarafına o rolün kapsadağı roller ve haklar gelir. Bunlara yenilerini ekleyebilir veya çıkartaibiliriz. Daha sonra Apply butonuna basarak değişiklikler uygulanır.
Bir Rolü Silme: Bir Rolü silmek için ilgili rol seçilir ve Role menüsünden Remove seçeneği seçilir.
3. Profiles: Bu nesne veritabanı için tanımlanmış profiller hakkında bilgi tutar. Burada Profiles nesnesine tıkladığımızda nesnenin altında kullanıcıların listesi görünür. Herhangi bir kullanıcı seçildiğinde ise o kullanıcı ile ilgili detaylı bilgiler ekranın sağ tarafında görüntülenir.
Yine buradada diğer nesnelerde olduğu gibi yeni bir profil oluşturulabilir, değişiklik yapılabilir ya da silinebilir.
SQL Worksheet sayesinde kullanıcı SQL ve PL/SQL kodlarını yazabilir, çalıştırabilir ve saklayabilir. Ayrıca önceden yazılmış kodlarıda buradan çağırarak yeniden çalıştırabiliriz. Bunun yanında SQL Worksheet önceden kullanılmış kodları hafızada tutar. Bunları kolayca geri çağırıp çalıştırabiliriz.
SQL Worksheet’i çalıştırabilmek için OEM konsol ekranında araç çubukları üzerinden SQL Worksheet nesnesi seçilir.
SQL Worksheet iki kısımdan oluşmaktadır. Bunlardan ilki ekranın alt kısmında bulunan Input Pane yani SQL veya PL/SQL kodların yazıldığı kısımdır. Diğer kısımda üstte bulunan Output Pane, yani yazılmış kodlar çalıştırıldığında çıkan sonucu görüntüleyen kısımdır.(Şekil-10)
Yazılan Program Kodunun kaydedilmesi: Bunun için kod yazıldıktan sonra Input Pane Toolbar üzerinde bulunan Save nesnesi kullanılır. Bu şekilde yazdığımız bir kodu ileride bir daha kullanabilmek için saklayabiliriz.
Yeni Bir Çalışma Sayfası Açmak: Yeni Bir çalışma sayfası açmak için Input Pane Toolbar üzerinde bulunan New nesnesine tıklanır.
Önceden Yazılmış Bir Kodu Açmak:Bunun içinde Input Pane Toolbar üzerinde bulunan Open nesnesi kullanılır.
Yazılan Bir Kodu Çalıştırmak: Input Pane’e yazılan bir kodu çalıştırmak için yine Input Pane Toolbar üzerindeki Execute nesnesi kullanılır.
Önceki Yazılan Komutlara Ulaşmak: Bunun için Input Pane Toolbar üzerinde bulunan History Command veya Previous Commandi ve Next Command nesneleri kullanılır.
Bunların yanında, yazılan bir kodun meydana getirdiği Output Pane’deki bir çıktı saklanmak istenildiği zaman, Output Pane Toolbar üzerinde bulunan Save nesnesi kullanılır.
Şekil 2.16.1.1.3.6.1: SQL Worksheet ekran görüntüsü
Veritabanı yöneticisi Storage Manager nesnesi sayesinde veri tabanı üzerinde tanımlanmış olan Tablespace, Datafile ve Rollback Segment nesneleri üzerinde yönetim yapabilir. Bunları oluşturabilir, üzerlerinde değişiklik yapabilir veya bunları düşürebilir. Storage Manager ile üzerinde yönetim yapılabilinecek nesneler şunlardır:
Storage manager’ı çalıştırmak için OEM konsol üzerindeki araç çubuklarında bulunan Storage Manager nesnesi tıklanır. Sistem başarıyla açıldıktan sonra yukarıa bahsedilen nesneler ekranın sol tarafında ağaç liste yapısında görünürler.(Şekil-11)
1. Tablespaces Folder: Veritabanında bulunan tüm tablespace’lerin listesini gösterir. Ayrıca her tablespace adına tıklandığında kendi içlerinde tanımlanmış olan Rollback Segment ve Datafile’ların adlarını gösterirler.(Şekil-11)
Bilindiği gibi Tablespace’ler kullanıcıların sahip oldukları nesnelerin veritabanında mantıksal olarak tutuldukları yerlerdir.
Şekil 2.16.1.1.3.7.1: Storage Manager ekran görüntüsü
Yeni Tablespace Oluşturmak: Bunun için Tablespaces menüsünden Create seçeneği seçilir.
Tablespace Üzerinde Değişiklik Yapmak:Bunun için ilgili tablespace listeden seçilir. Tablespace seçildikten sonra ekranın saği tarafında o nesne ile ilgili bilgileri gösteren ekran gelir. Bu ekrandaki bilgiler üzerinde değişiklik yapıldıktan sonra Apply butonuna basılırsa değişiklikler uygulanmış olur.
Bir Tablesapace’ı Düşürmek: Bir tablesapace’ı yoketmek için, ilk önce listeden tablespace’ın adı seçilir, sağ klik yapılarak Remove seçeneği seçilir.
2. Datafiles: Bu nesne veritabanında bulunan varidosyalarını gösterir. Buradada, tablespace’lerde olduğu gibi oluşturma, silme, değişiklik yapma gibi işlemler yapılabilir. Yöntem yukarıda anlatınlarla aynıdır.
3. Rollback Segments: Bu nesne veritabanı üzerinde bulunan Rollback Segmnent’leri götermektedir.
Oracle, veritabanının güvenliği açısından her yapılan DML (Data Manipulating Language, Veri İşleme Dili; INSERT, UPDATE, DELETE) işleminin yedeği alınmaktadır. Her alınan bu yedeklerin tutuldukları yer Rollback Segmentlerdir.
Yine Rollback Segment’ler üzerindede oluşturma, değiştirme ve düşürme işlemleri yapılabilir. Bu işlemleri yapmak yukarıda anlatılan yöntemlerle benzerdir.
Oracle Net8 Assistant sayesinde veritabanı yöneticisi network üzerinde bulunan çevre elemanlarını yönetebilir. Oracle Net8 Assistant’ı çalıştırmak için OEM konsolda bulunan araç çubuğundan bu nesneyi seçeriz. Oracle Net8 Assistant açıldıktan sonra ekranın sol tarafında ağaç liste yapısında aşağıdaki nesneler görünür (Şekil-12 ):
Profiles: İstemci ve ya sunucunun bazı Net8 özelliklerini kullanabilmelerini sağlayan parametreleri tutar.
Service Names: Network üzerinde bulunan veritabanı servislerini gösterir. Service Name’ler bu servislere verilen adlardır.
Listeners: Veritabanı üzerinde bulunan dinleyicileri gösterir. Listener (dinleyici), istemcinin veritabanıyla haberleşmesi için gerekli işlevleri yerine getiren bir aygıttır.
Oracle Name Servers: Oracle network’ün başlatılmasını ve yönetilmesini kolaylaştırmak için, veritabanı yöneticisine, dağıtılmış servis isimleme imkanı verir.
Şekil 2.16.1.1.3.8.1: Oracle Net8 Assistant ekran görüntüsü
Software Manager, sistem üzerinde çalışan tüm yazılımlar için merkezi bir yönetim imkanı sağlamktadır.