Sihirbaz içindeki veri                                  Yapılacak işlem

Domain Controller Type                          Domain Controller for a new domain seçilir.

Create Tree or Child Domains              Create a new domain tree seçilir.

Create or Join Forest                              Place this new domain tree in an existing forest seçilir.

Network Credentials                               Yaratacak kullanıcının adı, parolası ve domain adı.

New Domain Tree                                Yeni tree için DNS adı belirtilir.

Domain NetBIOS Name                         Eski versiyon Wndows işletim sistemleri için domain için NETBIOS adı.

Database and Log Locations                   Active Directory database ve log dosyalarının yeri. Varsayım yeri systemroot\NTDS’dir. Daha iyi bir performans için database diğer bir diske kona­bilir.

Shared System Volume                           Wındows 2000 domain kontrolör bilgisayarları için paylaşılan bir sistem volümünün yeri.

Windows NT 4.0 RAS Servers               Active Directory nesnelerinin remote access ile erişen Everyone kullanıcılarının read izini ile erişmesini sağlayan seçenek.

Şekil : DNS Servisinin kurulması

3.3.5.3. Active Directory Kuruluşunun Ardından Oluşanlar

Bir Windows 2000 sunucunun Active Directory domain kontrolör olmasının ardından şu özellik­ler oluşur:

·          Directory database.

·          Paylaşılmış bir sistem volümü.

·          Varsayılan ilk site adı.

·          Global katalog Server.

·          Root domain.

·          Varsayılan konteynırlar

·          Varsayılan Domain Kontrolör Organizational Unit.

Active Directory database'i olan Ntds dosyası sistem root dizininde yaratılır. Bütün Windows 2000 domain kontrolör bilgisayarlarında paylaşılmış sistem volümü (shared system volume) ya­ratılır. Bu volümün görevi grup policy'ler için scriptler saklamasıdır. Bunlarında yanı sıra ilk domain kontrolör bilgisayar yaratıldığında ilk site de otomatik olarak yaratılır. Bu sitenin adı Default-First-Site-Name'dir. Ayrıca ilk domain kontrolör global katalog server olarak forest için­de hizmet verir. İlk domain kontrolör ile birlikte forest root domain'de yaratılmış olur.

Bunun dışında ilk domain yaratıldığında builtin ve computers olmak üzere iki konteynır oto­matik olarak yaratılır. Builtin, Account Operators ve Administrators gibi bir güvenlik grubudur. Computers konteyner'ı ise domain bilgisayarı nesnesinin varsayılan yeridir.

Domain kontrolör OU'su ise varsayım olarak ilk domain kontrolörü içerir. Ardından domain'e eklenen diğer domain kontrolör bilgisayarlar'ı içerir. Domain kontrolörler için uygu­lanacak policy'ler bu OU içinde uygulanır.

3.3.6.  Active Directory'nin Fiziksel Yapısı

Bir kullanıcının domain'e logon olması sırasında; o domain'in bir domain kontrolör (DC) bil­gisayarı sayesinde kimlik denetimi (authentication) işlemi yapılarak kullanıcının ağ kaynaklarına erişmesi sağlanır. Bu arada Windows 2000 ortamında Active Directory ve multi-master replication işlemi yapılarak domain içinde bulunan DC'Ier aralarında directory veritabanını replike eder. Böylece bütün CD'ler uyumlu olarak logon isteklerine yanıt verebilirler.

Yukarıdaki işlemler belli sayıda bilgisayar arasında (küçük bir şirket için) yapılacaksa her şey normal olabilir. Ancak bu işlemler (logon isteği ve kimlik denetimi) WAN olarak adlandırılan büyük ağlar içinde yapılırsa; örneğin İstanbul, Ankara ya da NewYork arasında yapılırsa; üstelik bir de düşük hızlı ya da güvenilmeyen dial-up bağlantı kullanılırsa, bu işlemlerin etkinliği kay­bolur. işte bu durumda Active Directory sistemi sitelerin (sites) kullanımı ile bu işlemlerin etkinliğin artırılmasını sağlar.

Site içindeki bilgisayarların yeri bulunduğu subnet tarafından belirlenir. Subnetler network gruplamasını kolaylaştırmak için geliştirilen ağ tanımlamalarıdır. Örneğin posta kodları gibi. Bu arada subnet içindeki bilgisayarların birbirine daha iyi bağlandığı söylenebilir.

3.3.6.1. Siteler

Bir Active Directory sitesi bir ya da daha çok IP subnetten oluşur. Site, ağın hız ve trafik yüküne göre tasarlanır. Sistem yöneticisi her sitenin hız gereksinimine göre ağ üzerindeki subnetleri site olarak tasarlar. Sitelerin yaratılmasındaki en büyük etken "logon authentication" işlemidir. Bir istemci bulunduğu site içindeki domain kontrolör tarafından daha hızlı biçimde onaylanır.

Site Üyeliği

Site üyeliği istemci bilgisayarın IP adresine göre değişen bir bilgidir. Bir domain kontrolör bilgisa­yarın sitesi ise Active Directory'inin kuruluşunda belirlenir. Bununla birlikte domain kontrolör bilgisayarların site içindeki yerleşimi replikasyon topolojisini belirler. Bu düzenleme de client bilgisayarların logon authentication (kimlik denetimi), directory sorguları ve servis isteklerini karşılar.

Default-First-Site-Name

Bir Windows 2000 ağında yaratılan ilk domain kontrolör üzerinde Active Directory Installation sihirbazı ile ilk sitenin fiziksel yapısı oluşturulur. Bu sitenin varsayım adı Default-Fırst-Site-Name'dir. ilk site bütün IP subnetleri içerir. Ayrıca yeni eklenen domain kontrolör bilgisayarlar da bu siteye atanırlar.

3.3.6.2. Yeni Site Yaratmanın Yararları

Ayrı bir site yaratmanın yararları şunlardır:

• Ağ üzerindeki şistemci bilgisayarları gruplamak.

• Directory bilgisinin replikasyonunun (değişimim) optimize etmek.

• Konfîgürasyon bilgileri gibi kaynakların merkezileştirerek yönetim işlemlerinin kolaylaş­tırır.

Eğer ağ (domain) üzerindeki domain kontrolör bilgisayarlar kullanıcıların isteklerine yeteri kadar hızlı yanıt veremiyorsa o zaman ayrı bir site düzenlenebilir. Örneğin merkezi İstanbul'da olan bir şirketin Ankara ve İzmir'de şubeleri vardır. Bu yerleşimler farklı şekillerde birbirine bağlıdır. Yavaş dial-up bağlantılar, hızlı sayısal bağlantılar gibi. Eğer şubede bir domain kontroller yoksa o zaman şube ile herhangi bir replication işlemi yapılmayacak demektir. Client'lar her­hangi bir ağ bağlantısını kullanarak merkeze bağlanabilirler.

Bu işlemler hızlı ve güvenilir ağ bağlantısının olduğu ortamlarda kabul edilebilir durumda­dır. Ancak genellikle uzak ağ bağlantıları yavaştır. Bu durumda uzaktaki ofislerde çok sayıda bil­gisayar varsa orasının bir ya da daha çok domain kontrolör bilgisayara sahip bir site olarak tasarlanması gerekir.

Şekil : Siteler arası bağlantı

Ağları ayrı siteler olarak tasarlamanın diğer bir üstünlüğü de replikasyon işleminin site koşullarına göre tasarlanmasıdır. Sitelerin planlanmasında göz önünde bulunduracağınız diğer bir konu da hangi domain kontrolör bilgisayarların logon işlemi için kullanılacağıdır. Logon işlemi sırasında bir istemci lokal site içinde bir domain kontrolör bilgisayarı arar. Bu işlemin etkin ve gü­venilir biçimde yapılabilmesi için ağ bağlanısı düşük maliyetli site link ile eşleştirilmelidir.

3.3.6.3. Replikasyon İşlemi

Domain kontrolör bilgisayarlar siteye eklendiğinde aralarında replikasyon işlemi için bir yol be­lirlenir. Active Directory sisteminde replikasyon bileşenlerinin bir araya getirilmesi işlemine KKC (Knowledge Consistencey Checker) denir. KKC sistemi domain kontrolör bilgisayarlar arasın­daki replication işlemini otomatik olarak konfigüre eder.

Server Nesnesi

Her domain kontrolörün yaratılmasında Active Directory Installation sihirbazı bir server nesnesi yaratır. Server nesnesi site içindeki domain kontrolörler arasındaki replikasyon işlemim yönet­mek için kullanılır.

Connection Nesnesi

Connection nesnesi iki sunucu arasındaki tek yönlü bir replikasyon işlemini belirtir. Domain kontrolör bilgisayarlar birbirlerine bir connection nesnesi ile bağlıdır. Connection nesneleri KKC tarafından otomatik olarak ya da Administrator tarafından manuel olarak yaratılır.

NTDS Settings Nesnesi

NTDS Setttings nesnesi bir sunucu nesnesi için bütün connection nesnelerinin konteyneridir. NTDS Setttings nesnesi Active Directory kurulduğunda otomatik olarak kurulur.

3.3.6.4. Site İçinde Replikasyon

Site içindeki ve siteler arasındaki domain kontroller arasındaki replikasyon işlemi connection nesnesi aracılığıyla yapılır. Bir domain kontrolör üzerindeki bir nesne değiştiği zaman domain kontrolör kendi replikasyon partnerine değişikliği bildirir. Bu işlemin zaman aralığı varsayım olarak 5 dakikadır. Değişiklik mesajını alan domain kontrolör domain kontrolörden değişiklik bilgilerini alır. Site içindeki replikasyon işleminin oluşmasına change notification işlemi denir.

Site içindeki normal replikasyon işleminin yanı sıra urgent replication olarak tanımlanan bir olağanüstü replikasyon işlemi vardır. Bu işlemler şunlardır:

• Account lockout policy değişiklikleri.

• Domain parola düzenlemeleri.

• Computer account üzerinde parola değişiklikleri.

• LSA (Local Security Authority) bilgisinde değişiklik.

Site içindeki replikasyon işleminde RPC  (Remote Procedure Call over IP) protokolü kullanılır. RPC endüstri standardı bir protokoldür ve birçok ağ türüne uygundur.

3.3.6.5. Siteler Arasında Replikasyon

Siteler arasındaki replikasyon işlemi ise; siteler arasındaki ağ bağlantısına bağlıdır. Siteler arasın­daki replikasyon işlemi 5 dakikada bir oluşan change notification işlemi ile olmaz. Siteler arasın­daki replikasyon işleminin zamanı (schedule) ve aralığı (interval) ayarlanır. Bu arada "urgent replication" olarak adlandırılan olağanüstü replikasyon işlemi siteler arasında yapılmaz.

Siteler arası replikasyon işlemi için ise RPC över P (Remote Procedure Call over IP) ya da SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) protokolü kullanılır. RPC endüstri standardı bir protokol­dür ve birçok ağ türüne uygundur. SMTP, farklı domainlerde bulunan domain kontrolörler arasındaki replikasyon içindir. Genellikle siteler arası replikasyon işleminde de Site RPC over IP (Remote Procedure Call over IP) protokolü kullanılır.

3.3.6.6. Sitelerin Birbirine Bağlanması

Siteler arasında replikasyon işlemi kullanılan site linklerinin yanı sıra bir diğer özellik de site link bridge'dir. Etkin ve güvenilir bir replikasyon tasarımı site link ve site link bridge'lerinin uygun biçimde konfigüre edilmesine bağlıdır.

Bir site link iki site arasındaki bir connection nesnesini belirtir. Bir site link konfigüre edildiğinde cost, 'interval ve schedule değerleri belirtilir. Örneğin üç site arasında her yönde replication olması yerine yavaş ve hızlı bağlantılar üzerine (şekilde görüldüğü gibi) site linkler kurularak replikasyon işlemi etkin biçimde tasarlanmış olur.

Cost, interval ve Schedule Değerleri

• Cost değeri her bir bağlantının bant genişliğim belirtmek için kullanılır. Yüksek cost de­ğeri yavaş bağlantıları gösterir. Cost değeri 1-32767 arasındadır. Varsayım değeri 100 dür.

• Interval değeri ise replikasyon işlemindeki frekansı (sıklığı) belirtir, Interval değeri 15 ile 10080 (bir hafta) dakika arasında bir değerdir. Varsayılan değeri ise 180 dakikadır.

• Schedule değeri ise site link yapılabileceği zamanı belirtir. Varsayım olarak replication her zaman yapılabilir. Ancak schedule ile replication işleminin günün yoğun olmayan saatlerine alınması söz konusudur.

Site Link Bridges

Bir site link bridge ise bir dizi site linkini belirtir. Örneğin iki site linkini birbirine bağlayan bir site bridge'ı. İki site linkini birbirine bağlayan site link bridge'ı iki bağlantının toplam (kümülatif) costuna sahiptir.