Birçok sistem yöneticisi, sahip olduğu networkte olup bitenleri izlemek ve bütün olarak görmek ister. Networkte bulunan cihazların şemasını otomatik olarak çıkarmak, güncellemeleri anında göstermek ve bunları kontrol etmek için piyasada çeşitli programlar var. Ancak bunları satın almak ve uygulamaya geçirmek maliyetli projeler olarak değerlendirilir.

Küçük ve orta ölçekli şirketlerin bilgi işlem sorumlularının işine yarayacak ; basit, hemen kullanılabilirliği olan ve en önemlisi ücretsiz yazılımlar var Internet denilen siber uzayda.

Bunlardan biri 3COM firmasının “Transcend Network Supervisor” ürünü. LAN ve WAN ortamlarında yer alan IP tabanlı cihazları (PC, hub, router, switch, printer vb.) otomatik olarak tarayarak (auto discovery) network şemasını çıkartabilmektedir. Networkte en fazla 512 cihazı destekleyen bu ürün başta SNMP özelliği olan 3COM ürünlerinin kontrol edilebilmesini sağlamaktadır. Ancak diğer üreticilerin cihazlarını da IP bazlı olarak değerlendirmektedir. Özellikle 3COM cihazlarının grafiksel gösterim ikonlarının olması ve bunlara bağlı cihazların hat bağlantılarını (topology) otomatik olarak yaratıp göstermesi işleri kolaylaştıracak şekildedir.

Ağ taramasında farklı IP numaralandırmasına sahip, aynı veya farklı subnet gruplarında olan cihazları bulma seçenekleri mevcuttur. Tarama sırasında ağdaki cihazların IP numaralarını, cihaz üzerindeki ethernet kartlarının MAC adreslerini bulmakta ancak onlara verilen isimleri çözememektedir.

Eğer farklı IP numaralandırmasına sahip bir ağ varsa, herbirini ayrı ayrı tarayıp grupların yaratılmasını önerebilirim. Böylece genel bir network ağ şeması çıkartılmış ve buradan alt gruplara erişmek mümkün olacaktır. Alt grubu, bir üst gruba bağlamak seçilen iki cihaz yardımıyla olmaktadır.

Kullanıcı isterse kendi de cihaz ekleyebilir. SNMP özelliği olmayan cihazları ekleyebilir ve kendisi hat bağlantılarını yaratabilir. Ancak bunlarda IP özelliği olmadığı için kontrol yapılamayacağı unutulmamalıdır.

Ağdaki IP tabanlı cihazlar üzerinde bulunan ; HTTP, FTP, SMTP, IP, POP3, DNS gibi servisleri kontrol eden özelliği (Network Stress Monitor) bulunmaktadır. Bu servislerde olabilecek değişiklikleri renk değiştirerek, sesli veya mesaj yoluyla sistem yöneticisine haber vermektedir. Yeşil renk NORMAL, Sarı renk IKAZ, Kırmızı renk SORUN şeklinde gösterilmektedir. Sistem yöneticisi kendi ağının ve cihazının özelliğine göre ayarlama yaparak kendine göre uyarı sistemini değiştirebilir.

Ağdaki IP tabanlı cihazlarda olabilecek durumları gösteren ve tarih bazında loglarını tutan hizmeti (event list) ile sistem yöneticisi cihazlar hakkında ayrıntılı bilgileri görebilmektedir.

Çıkartılan ağ şemasının ne yazık ki yazıcıdan çıktısının alınması mümkün değil. Programın en önemli eksiği bence bu. Ancak HTML formatında sunulan üç tip raporu almak mümkün : ağ içindeki cihazların raporu (inventory), ağ bağlantı durum raporu (topology) ve bağlantı kapasite raporu. Bu raporlarda, cihazların ethernet kartlarının tipleri ve MAC adreslerini veriyor olması faydalı gözüküyor.

Program Windows 95/98 sistemlerinde çalıştığı gibi önerilen Windows NT Workstation makinaya yüklenmesidir. Sistem yöneticisinin erişim yetkilerine sahip haklarıyla kurulumun yapılması gerekmekte. Genellikle tüm ağ yönetim yazılımları için ayrı bir bilgisayar tahsis edilmesi önerilmektedir. Bilgisayarda WEB Browser (IE, Netscape vb.) programının kurulu olması lazım aksi takdirde raporlar alınamaz.

Başlangıçta 60 günlük deneme süresine sahip olduğu yazılsa da kurulum sonunda ekrana gelen Program numarasını kullanarak internet üzerinden süresiz kullanım için geçerli anahtar (registration key) hemen alınabiliyor. Bunun için kurulum yapılan bilgisayarın internet erişimine açık olmasını önerilir.

Ayrıca programla gelen pdf formatında network sistemlerini anlatan yayınıda basit ve anlaşılır olması bakımından faydalı.

Özetlersek ;

+ Programın ücretsiz olması,

+ LAN ve WAN ortamlarında ağ taramasını başarıyla gerçekleştirmesi,

+ Cihaz bağlantılarını otomatik olarak yapması,

• Kısıtlı yazıcı çıktıları,
• 3COM harici ürünlerin simgesel gösterimine imkan tanımaması,
• Cihazlara verilen isimleri çözmemesi

Erişim adresi :

Ayrıca gene ağ yönetim yazılımları konusunda sizlere önereceğim bazı adresler var.

Sistem yöneticilerinin başvuruğu kaynağı olabilecek bir adres. Sistem yönetimi konusunda çeşitli araştırmalar, yayınlar mevcut.

Network computing isimli bu sitede, ağ tasarım-yönetimine yönelik teorik ve pratik bilgileri içeren çok detaylı ve kapsamlı raporları, yayınları ve dökümanları var. Ne, neden, nezaman sorularına kolayca cevap bulunabilen bir yer.

Ağ yönetim yazılımları üreten firmanın beta olarak yayınladığı veya ücretsiz dağıttığı yazılımlara buradan erişmeniz mümkün. Özellikle ücretsiz olanlar basit ama kullanışlı araçlar olduğunu belirtmeliyim.

Herkese sorunsuz ve kolay erişilebilir network sistemleri kullanmayı dilerim.